Bay trên tổ chim cúc cu


1
Tác giả: 
Danh mục sách: 

Mọi chuyện ở một trại tâm thần đầy quy tắc dường như đảo lộn khi McMurphy xuất hiện. Bất trị như một chú ngựa hoang, hắn vào viện để trốn án lao động khổ sai và không hề có ý định cứu thế. Nhưng trong những ngày ở đó, cái phần tốt đẹp yêu tự do, thích tung hoành của hắn đã làm nên một cuộc cách mạng, tạo ra mối liên kết giữa những thân xác yếu ớt, những trí não bị tổn thương, nhắc họ nhớ về cá tính, về chính mình hoặc về những kẻ đã-từng-là-mình. Sự nổi loạn đó thách thức trật tự đạo đức giả mà Liên hợp áp đặt.. Cuộc chiến bất cân sức bắt đầu. Và rồi đúng như cuộc đời, kẻ yếu đã không thể thắng. McMurphy đã chết dữ dội như cách hắn sống, nhưng Liên hợp không giết được hắn, cũng không thể bắt hắn sống theo cách nó đặt ra…

Được tạo nên từ những trang văn vừa sảng khoái vừa bi thương, Bay trên tổ chim cúc cu đã chạm tới những câu hỏi phức tạp nhất về tự do và khuôn khổ, cá nhân và hệ thống, bình thường và bất thường, sự tỉnh táo và điên loạn… Một best seller, một kiệt tác văn chương có mặt trong danh sách những cuốn sách vĩ đại nhất thế kỷ hai mươi, làm chỗ dựa cho một trong ba bộ phim duy nhất trong lịch sử giải Oscar từng chiến thắng ở toàn bộ các đề cử quan trọng nhất, Bay trên tổ chim cúc cu có sức mạnh của một tác phẩm không thể bị lãng quên.

Kenneth Elton “Ken” Kesey (1935-2001) là nhà văn Mỹ xuất thân ở Colorado và là mắt xích giữa thế hệ Beat của thập niên 1950 với thế hệ hippie tiếp sau. Ông từng theo học Đại học Oregon, Đại học Stanford, có thời gian làm việc tại khu điều trị tâm thần thuộc một bệnh viện tại California đồng thời tình nguyện tham gia làm vật thí nghiệm trong chương trình nghiên cứu về ảnh hưởng của thuốc kích thích lên người. Trải nghiệm này đã đóng góp rất nhiều vào thành công của Bay trên tổ chim cúc cu (1962) – một trong những tiểu thuyết Mỹ vĩ đại nhất của thế kỷ 20. Một số tác phẩm khác của ông bao gồm Sometimes a Great Notion (1964, tiểu thuyết), Kesey’s Garage Sale (1973, tập tiểu luận), Demon Box (1986, tập truyện ngắn và tiểu luận),Caverns (1989, tiểu thuyết), The Future Inquiry (1990, kịch), Sailor Song (1992, tiểu thuyết), Twister (1994, kịch).

Một phúng dụ lấp lánh về Thiện và Ác… Một tác phẩm văn chương thiên tài.”

- The New York Times Book Review

“Tác giả Kesey (…) đã lấy cái nhìn của người Trong trại về thế giới của người Bên ngoài để làm lật nhào những giả định dễ chịu của độc giả về sự bình thường, đồng thời biến cuốn sách thành một tiếng gầm phản kháng chống lại các quy tắc xã hội phàm tục mà kẻ cai trị vô hình đã áp đặt lên.”

- Time Magazine

“Với tư cách một tác phẩm hư cấu, đây là tiểu thuyết xứng đáng được khen tặng đặc biệt, vì bối cảnh, vì câu chuyện, vì cách viết đầy sức mạnh chứa trong đó sự hài hước đớn đau, nỗi giận dữ và lòng trắc ẩn, và, trên hết thảy, vì đã tạo ra nhân vật Randle P. McMurphy.”

- New York Herald Tribune

“Chủ nghĩa hiện thực đầy sức mạnh và đậm chất thơ… đã biến chủ đề cũ kỹ về cuộc sống trong một nhà thương điên thành một phiên bản thu nhỏ hấp dẫn của xã hội loài người.”

- Life

“Kesey đã tạo ra một thế giới thuyết phục, sống động và rực rỡ bên trong đường biên giới của chính nó… Một cuốn sách vĩ đại và đầy sức mạnh.”

- Saturday Review

ĐỌC THÊM VỀ TÁC GIẢ

Ken Kesey (1935-2001) sinh ra ở La Junta, Colorado; lớn lên ở Eugene, Oregon (Mỹ). Khi còn nhỏ, Kesey đặc biệt yêu thích các hoạt động ngoài trời như săn bắn, câu cá và tham gia nhiều môn thể thao như đua xe, đấu vật, đấm bốc, bóng đá…Không chỉ có vậy, Kesey còn bộc lộ năng khiếu ở lĩnh vực sân khấu khi tham gia diễn xuất, viết hài kịch ở trường. Sự năng động và khả năng thiên bẩm ở nhiều lĩnh vực của Kesey được bạn bè đồng môn đánh giá cao.

Sau khi tốt nghiệp trường Báo chí (Đại học Oregon), ông nhận được học bổng của Đại học Stanford năm 1958 nhưng chỉ ít lâu sau đó, ông dừng học, tham gia phong trào phản văn hóa.

Ken Kesey đã theo học khóa sáng tác do tiểu thuyết gia Wallace Stegner giảng dạy và bắt đầu sự nghiệp văn chương với vốn liếng là hai tác phẩm (chưa từng xuất bản), trong đó có Zoo, tác phẩm viết về trào lưu Hippe vốn rất thịnh hành ở Mỹ những năm 60 của thế kỷ trước.

Theo gợi ý của một người bạn, Kesey tham gia vào một dự án thử nghiệm các loại thuốc tác động lên hệ thần kinh tại Bệnh viện dành cho cựu chiến binh ở Menlo Park, California. Công việc của ông là sử dụng thuốc gây ảo giác (trong đó có cả LSD) và báo cáo lại phản ứng và ảnh hưởng của những loại thuốc này. Sau đó, ông nhận làm hộ lý ca đêm ở một bệnh viện tâm thần. Những trải nghiệm từ những công việc này phần nào được tái hiện trong Bay trên tổ chim cúc cu-tác phẩm nổi tiếng nhất của Ken Kesey. Tiểu thuyết này được viết trong 10 tháng và hoàn thành mùa hè năm 1961, được xuất bản ngay năm sau đó và đã bán được hơn bốn triệu bản.

Bay trên tổ chim cúc cu đã được chuyển thể thành phim năm 1975 và gặt hái được thành công lớn với năm giải thưởng của Viện Hàn lâm. 82 buổi diễn liên tục của vở kịch cùng tên cũng đã được công diễn tại Cort Theater trong suốt hai năm 1963-1964. Năm 2006, Bay trên tổ chim cúc cu tiếp tục được chuyển thể thành nhạc kịch.

Để lại một số lượng không nhiều trong sự nghiệp của mình nhưng những tác phẩm của Ken Kesey vô cùng đa dạng về thể loại: tiểu thuyết, truyện ngắn, kịch, tiểu luận…, trong đó đáng chú ý nhất là các tiểu thuyết Bay trên tổ chim cúc cu (1962), Sometimes a great notion (1964), Sailor Song (1992); kịch The further Inquiry (1990)… Sự nghiệp sáng tác của Ken Kesey có thể được gói gọn trong nhận định của tác giả Robert Stone trên New Yorke: “Trong suốt cuộc đời mình, Ken Kesey mải miết kiếm tìm những điều huyền ảo, đưa chúng đến với thế giới thực và biến chúng thành câu chuyện thuần khiết từ chính những gì mà chúng được tạo ra”

Ken Kesey mất năm 2001 vì bệnh ung gan tại Eugene, Oregon.

Tặng Vico Lowell, người đã bảo tôi rằng loài rồng không hề có nhưng rồi lại đưa tôi đến hang ổ của chúng.

* * *

Ai đi đâu ai về đâu

Ai bay trên tổ vượt đầu cúc cu

Dịch từ nguyên bản tiếng Anh One flew over the cuckoo’s nest

Bản quyền bản tiếng Việt © Công ty Cố phần Văn hóa và Truyền thông Nhã Nam.

Thực hiện: cockroad; petjeu; chienbinhgiuden; nana119; blue_htvd; picicrazy; mrvodka; lilypham

Tạo ebook: Romance Book

Facebook.com/romanbook