Cây bách buồn - Chương 15 + 16 + 17

CHƯƠNG 15

Chánh thanh tra Marsden ân cần niềm nở:

- Nào, ông Poirot, ông đến đây giúp xử lý tốt một vụ nào của tôi, phải không?

Poirot khẽ nói không tán thành:

- Không, không phải vậy đâu. Tôi có đôi điều tọc mạch muốn biết, trong phần việc của mình, thế thôi.

- Tôi rất sung sướng được làm vừa lòng ông. Vụ gì thế nào?

- Elinor Carlisle.

- Ồ, phải rồi, cái cô đầu độc Mary Gerrard. Sắp được xử trong vòng hai tuần nữa. Một vụ đáng lưu ý. Nhân đây xin nói, cô ta cũng đầu độc cả bà lão kia nữa. Bản tường trình cuối cùng chưa làm xong, nhưng hình như không còn điều gì nghi ngờ về điều này nữa. Chất morphine. Thật là nhẫn tâm, không biết ghê tay. Khi bị bắt hay lúc sau, cô ta chẳng hề rung động chút nào. Chẳng tiết lộ điều gì cả. Nhưng chúng tôi làm hết trách nhiệm đối với cô ta. Cô ta ưng thuận như thế.

- Ông nghĩ cô ta đã làm chuyện đó sao?

Marsden, là người giàu kinh nghiệm, có vẻ tốt bụng, gật đầu xác nhận:

- Chẳng còn nghi ngờ gì nữa. Đã bỏ chất độc vào trong cái bánh xăng-uých hảo hạng. Cô ta là một con người bình tĩnh.

- Ông không có điều gì nghi ngờ? Không có gì nghi ngờ cả sao?

- Ồ, không. Tôi hoàn toàn chắc chắn thế. Chúng tôi không thích làm lỗi hơn kẻ khác đâu. Chúng tôi không cố sức để đạt được sự kết tội, như một số người tưởng đâu. Lần này tôi có thể tiến bước với một lương tâm trong sáng.

Poirot chậm rãi nói:

- Tôi hiểu rồi.

Người của Scotland Yard tò mò nhìn ông, hỏi:

- Còn về phía kia thì có gì không?

Poirot lắc đầu:

- Đến giờ thì chưa có gì. Cho đến lúc này mọi điều tôi tìm ra được về vụ này đều tỏ rõ là Elinor Carlisle phạm tội.

Thanh tra Marsden với vẻ tin chắc tươi cười nói:

- Cô ta phạm tội, đúng rồi.

Poirot nói:

- Tôi muốn được gặp cô ta.

Thanh tra Marsden cười chiều lòng nói:

- Ông có giấy tờ của đương kim Bộ trưởng Nội vụ ở trong túi, có phải không? Thế thì sẽ chẳng có khó khăn gì.

CHƯƠNG 16

Peter Lord nói:

- Thế nào?

Hercule Poirot nói:

- Không, không tốt đẹp lắm.

Lord thất vọng nói:

- Ông không nắm được điều gì sao?

Poirot chậm rãi nói:

- Elinor Carlisle đã giết Mary Gerrard vì ghen. Elinor Carlisle đã giết bà cô để thừa hưởng tiền bạc. Elinor Carlisle đã giết bà cô vì thương hại. Cậu ơi, cậu có thể lựa chọn.

Lord nói:

- Ông nói vô lý lắm.

Poirot nói:

- Tôi nói vô lý ư?

Khuôn mặt tàn nhang của Lord có vẻ tức giận. Chàng nói:

- Thế là thế nào?

Poirot nói:

- Cậu có nghĩ là có thể được không?

- Tôi nghĩ cái gì có thể được chứ?

- Đó là Elinor Carlisle vì không kham nổi thấy cô mình khổ sở nên đã giúp bà ta giải thoát?

- Vô lý lắm.

- Có vô lý không? Chính cậu đã nói với tôi là bà lão đã yêu cầu cậu giúp bà.

- Bà ta không định nói thế một cách nghiêm trang. Bà ta biết tôi sẽ chẳng làm một việc như vậy.

- Tuy nhiên, cái ý đó vẫn ở trong óc bà. Elinor Carlisle có thể là đã giúp bà ta.

Lord đi đi lại lại, cuối cùng nói:

- Ta không thể phủ nhận cái việc như thế là có thể được. Nhưng Elinor Carlisle là một phụ nữ trẻ trung, điềm đạm, sáng suốt. Tôi không nghĩ cô ta bị lôi cuốn vì lòng thương hại mà quên mất nguy hiểm rủi ro. Hơn nữa, cô ta chắc đã biết cái sự rủi ro ấy là như thế nào rồi. Cô ta sẽ có khả năng bị kết tội sát nhân.

- Như vậy là cậu không nghĩ rằng cô ta làm việc đó?

Lord chậm rãi nói:

- Tôi nghĩ đàn bà có thể làm một việc như vậy cho chồng mình, cho con mình, hoặc cho mẹ mình, có lẽ thế. Tôi không nghĩ cô ta làm việc đó cho một người cô, cho dẫu cô ta có thể có lòng thương yêu đối với người cô ấy. Tôi cũng nghĩ rằng trong bất cứ trường hợp nào cô ta sẽ chỉ làm việc đó nếu như người này thật sự đang bị đau khổ không chịu đựng nổi.

Poirot trầm ngâm nói:

- Có lẽ cậu nói đúng.

Rồi nói tiếp:

- Cậu có nghĩ tình cảm của Roderick Welman có thể đã bị tác động đủ để khiến cho ông ta làm một việc như vậy không?

Lord tức giận đáp:

- Y chẳng có gan làm thế!

Poirot nói khẽ:

- Tôi lấy làm lạ. Cậu ơi, về mặt nào đó, cậu đã đánh giá thấp cái anh chàng kia đấy.

- Ồ, y thông minh, có trí thức và các đức tính khác, có lẽ thế.

- Đúng thế - Poirot nói - Ông ta lại có duyên nữa. Phải, tôi đã cảm thấy thế.

- Ông đã thấy thế à? Tôi thì chẳng bao giờ…

Rồi Lord nghiêm chỉnh nói:

- Thế nào, ông Poirot, không có gì sao?

Poirot nói:

- Các cuộc điều tra của tôi, cho đến lúc này không được may mắn. Bao giờ chúng cũng đưa về cùng một chỗ. Không có ai chắc được hưởng lợi do cái chết của Mary Gerrard. Không có ai thù ghét Mary Gerrard - ngoại trừ Elinor Carlisle. Chỉ có một câu hỏi mà có lẽ chúng ta có thể tự đặt cho mình. Có lẽ chúng ta có thể nói là: Có kẻ nào ghét Elinor Carlisle không?

Bác sĩ Lord chậm chạp lắc đầu:

- Tôi không biết nữa… Ông định nói là… có kẻ nào đó có thể hãm hại cô ta về tội ấy?

Poirot gật đầu nói:

- Đó là một suy đoán xa vời, mà cũng chẳng có gì chứng minh được cả - có lẽ ngoại trừ sự hoàn toàn của sự lệ này chống lại cô ta.

Ông nói cho Lord biết về bức thư nặc danh:

- Cậu thấy đấy, bức thư đó khiến cho có thể phác ra những nét chính của một sự việc rất trầm trọng chống lại cô ta. Cô ta đã được cảnh giác là có thể hoàn toàn bị gạt ra ngoài di chúc của bà cô - và cô gái này, kẻ xa lạ này có thể được tất cả tiền bạc. Vì thế, lúc bà cô thều thào đòi mời luật sư, thì Elinor không phó mặc số mệnh nữa, mà lo lắng sao cho bà lão kia phải chết trong đêm đó.

Lord kêu lên:

- Thế còn Roderick Welman? Y chắc cũng mất mát chứ?

Poirot lắc đầu:

- Không đâu, bà ta mà làm di chúc thì ông ta có lợi. Nếu bà ta chết đi không để lại di chúc thì ông ta chẳng được gì cả, cậu nhớ thế. Elinor là bà con gần nhất.

Lord nói:

- Nhưng y sẽ kết hôn với Elinor.

Poirot nói:

- Đúng thế. Nhưng cậu nhớ là ngay sau đó thì việc đính hôn đã bị hủy bỏ - ông ta đã tỏ cho cô ta biết là mình muốn được tự do.

Lord rên rỉ, bưng đầu, nói:

- Thế là lại trở lại cô ta rồi. Lần nào cũng thế.

- Đúng thế. Trừ phi…

Ông im lặng một phút, rồi nói:

- Có một cái gì đó…

- Cái gì chứ?

- Một cái gì… một mẩu câu đó bị thiếu. Có một cái gì… tôi chắc có một cái gì liên quan đến Mary Gerrard. Cậu ạ, cậu có nghe thấy những câu chuyện tầm phào, những lời phỉ báng ở đây. Cậu có từng nghe nói một điều gì chống lại cô ta không?

- Chống lại Mary Gerrard? Chống lại nhân phẩm của cô ta? Ông muốn nói thế ư?

- Bất cứ điều gì. Một câu chuyện đã qua nào đó về cô ta. Một lời nói hớ hênh nào đó về phía cô ta. Một ám chỉ về sự xấu xa. Một sự nghi ngờ về lòng trung thực của cô ta. Một tiếng đồn hiểm độc có dính líu tới cô ta. Bất cứ điều gì - bất cứ điều gì đó - nhưng là một điều dứt khoát có tai hại cho cô ta.

Lord chậm rãi nói:

- Tôi mong ông sẽ không đề ra phương cách đó. Làm như thế là cố bới móc lên những điều về một cô gái vô tội đã chết và không thể tự bào chữa cho mình. Dù sao chăng nữa, tôi cũng không tin ông có thể làm được việc đó.

- Cô ta giống như ngài Galahad (tên một dũng sĩ có phẩm cách thanh cao trong truyền thuyết về vua Arthur) - một cuộc đời cao quý không có gì đáng trách, phải không?

- Theo như tôi biết thì cô ta đúng là một con người như vậy. Tôi chưa hề nghe nói một điều gì khác.

Poirot nhẹ nhàng nói:

- Cậu không nên nghĩ rằng tôi khuấy bùn trong chỗ không có bùn nhơ. Không, không, không phải thế. Bà Hopkins tốt bụng kia không đổi tính mà che giấu tình cảm đâu. Bà ta yêu Mary; có một sự việc gì về Mary mà bà ta không muốn biết; tức là, có một sự gì chống lại Mary mà bà ta sợ rằng tôi sẽ tìm ra. Bà ta không nghĩ rằng điều ấy có liên quan tới tội ác kia. Nhưng bà ta tin chắc rằng Elinor Carlisle đã phạm tội, và rõ ràng là sự kiện này, dù là gì đi nữa, cũng không có liên quan gì với Elinor cả. Thế nhưng, cậu hiểu đấy, tôi cần phải biết tất cả mọi sự. Bởi vì có thể là có một lỗi nào mà Mary làm cho một kẻ thứ ba nào đó, và trong vụ kia, kẻ thứ ba đó có thể có động cơ để muốn cho cô ta chết.

Lord nói:

- Nhưng chắc chắn là, trong vụ kia bà Hopkins cũng phải thấy rõ điều đó chứ?

Poirot nói:

- Bà Hopkins là người thông minh trong giới hạn của bà ta, nhưng sự hiểu biết của bà ta thì khó lòng bằng tôi được. Bà ta có thể không thấy, nhưng Hercule Poirot thì sẽ thấy.

Lord lắc đầu nói:

- Rất tiếc. Tôi chẳng biết gì cả.

Poirot trầm ngâm nói:

- Ted Bigland cũng không biết gì hơn - thế mà anh ta đã sống ở đây suốt đời mình và đời của Mary. Bà Bishop cũng không biết gì hơn, vì nếu bà ta có biết điều gì khó chịu về cô đó thì hẳn bà ta đã không thể nào giữ kín điều ấy cho riêng mình. À, còn một hy vọng nữa.

- Gì cơ chứ?

- Hôm nay tôi sẽ đến thăm cô điều dưỡng kia, cô O’Brien.

Lord lắc đầu nói:

- Cô ta không biết nhiều về vùng này. Cô ta chỉ mới đến ở đây có một hai tháng.

Poirot nói:

- Tôi biết thế. Nhưng người ta nói bà Hopkins là người lắm mồm lắm miệng. Bà ta không ngồi lê đôi mách trong làng này, là nơi cậu chuyện như vậy có thể làm hại Mary Gerrard. Nhưng tôi không tin bà ta có thể tự kìm mình để ít nhất khỏi nói bóng gió về một điều nào đó đang choán đầu óc bà cho một người xa lạ vừa là bạn vừa là đồng nghiệp. Có thể cô O’Brien biết một điều gì.

CHƯƠNG 17

Cô điều dưỡng O’Brien ngẩng đầu tóc đỏ, cười toe toét với người đàn ông nhỏ thó ngồi trước mặt cô, phía bên kia bàn uống trà.

Cô nghĩ thầm: “Ông ta là một gã nhỏ bé, ngộ nghĩnh, mắt xanh như mắt mèo thế kia mà bác sĩ Lord lại bảo là người thông minh được nhỉ?”

Hercule Poirot nói:

- Thực là vui thú được gặp một người dồi dào sức khỏe và đầy sức sống. Tôi chắc là các bệnh nhân của cô tất cả hẳn đều khỏi bệnh.

Cô O’Brien nói:

- Tôi không phải là người có bộ mặt thườn thượt; cũng không có nhiều bệnh nhân chết nhờ tôi. Tôi rất cảm kích mà nói như vậy.

Poirot nói:

- Cố nhiên, trong trường hợp bà Welman, thì đây là một sự giải thoát đầy lòng nhân từ.

- À! Đúng thế đó, bà lão thật sự đáng thương - Cô nhìn Poirot với ánh mắt sắc sảo rồi nói - Có phải ông muốn nói với tôi về vụ đó không? Tôi nghe nói họ đang đào bà ta lên.

Poirot nói:

- Lúc ấy cô không có điều gì nghi ngờ hay sao?

- Tôi chẳng nghi ngờ chút nào, mặc dù thực ra đáng lẽ tôi phải nghi ngờ: vì vẻ mặt của bác sĩ Lord buổi sáng hôm đó, vì ông ta đã sai tôi đi hết nơi này đến nơi khác tìm kiếm những cái mà ông ta không cần. Nhưng ông ta đã ký chứng chỉ khai tử rồi kia mà.

Poirot vừa nói:

- Ông ta có lý do…

Thì cô ta tiếp ngay:

- Thực thế, ông ta làm thế là phải. Chẳng tốt gì cho một bác sĩ khi nghĩ ngợi nhiều chuyện và làm phật lòng gia đình người ta; mà nếu lầm lẫn thì thế là hết thời, chẳng ai muốn mời đến nữa. Làm bác sĩ thì cần phải chắc chắn.

Poirot nói:

- Có người gợi ý là bà Welman có thể đã tự tử.

- Bà ta ư? Bà ta nằm bại liệt như thế kia? Chỉ nhấc được một tay, bà ta chỉ có thể làm được đến thế thôi.

- Có thể là một người nào đó đã giúp bà ta?

- A! Bây giờ tôi hiểu ông muốn nói gì rồi. Cô Carlisle, hay ông Welman, hay có lẽ Mary Gerrard, chứ gì?

- Có thể là như thế, phải thế không cô?

Cô O’Brien lắc đầu nói:

- Họ chẳng dám đâu - chẳng một ai trong số họ dám làm thế cả.

Poirot chậm rãi nói:

- Có lẽ không đâu.

Rồi nói tiếp:

- Bà Hopkins đánh mất ống thuốc morphine vào lúc nào?

- Mất vào ngay sáng hôm đó. Chị ta đã nói: “Chị chắc chắn là đã để nó ở đây”. Thoạt đầu, chị ta chắc chắn lắm, nhưng ông biết ra sao rồi, một lát thì đầu óc ta rối tung, và cuối cùng thì chị ta lại bảo là đã để nó ở nhà.

Poirot nói khẽ:

- Ngay cả lúc ấy cô cũng không ngờ gì sao?

- Tôi chẳng nghi ngờ chút nào hết. Chẳng một lúc nào tôi nghĩ là các sự vật lại không đúng như chúng phải thế. Ngay cả bây giờ thì cũng chỉ là một điều nghi ngờ mà người ta có thôi.

- Cái ý nghĩ về ống thuốc bị mất đó không có lúc nào khiến cho cả cô lẫn bà Hopkins băn khoăn thắc mắc sao?

- À, tôi không nói thế. Tôi nhớ là cái ý nghĩ đó có vào trong đầu tôi - và cả đầu chị Hopkins nữa, lúc ấy chúng tôi đang ngồi trong quán Chim Sẻ Xanh. Tôi thấy cái ý nghĩ đó chuyển từ trí óc chị ta sang trí óc tôi. Chị ta nói: “Không thể có cách nào khác hơn là chị đã để nó trên thành lò sưởi rồi nó rơi nào trong thùng rác, phải thế không em?” Và tôi bảo chị ta rằng: “Không, thực thế, chính là như thế đấy”. Cả hai chúng tôi lúc ấy đều không ai nói ra cái điều đang ở trong đầu óc mình và nỗi sợ hãi ở nơi mình.

Poirot nói:

- Thế bây giờ cô nghĩ gì?

Cô O’Brien nói:

- Nếu họ kiếm thấy chất morphine trong bà ta, thì sẽ khá rõ ai là người đã lấy ống thuốc đó, và nó đã được dùng làm gì - tuy rằng tôi sẽ không tin là cô ta đã đưa bà lão kia lên cùng con đường ấy, cho đến khi nào chứng tỏ là có chất morphine trong bà ta.

Poirot nói:

- Cô tin chắc là Elinor Carlisle đã giết Mary Gerrard?

- Theo ý tôi, chẳng có vấn đề gì về việc đó cả. Thử hỏi còn ai khác có lý do và muốn làm việc ấy?

- Đó chính là vấn đề - Poirot nói.

Cô Cô O’Brien nói tiếp một cách bi thảm:

- Không phải tôi đã có mặt ở đó đêm ấy khi mà bà lão kia cố gắng nói và cô Elinor hứa với bà là mọi việc rồi sẽ được thu xếp ổn thỏa theo như ý nguyện của bà ta sao? Không phải có một hôm tôi đã trông thấy bộ mặt cô ta nhìn theo Mary Gerrard khi cô ta đi xuống cầu thang và cái vẻ căm thù tuyệt vọng ở trên đó hay sao? Chính cô ta đã có ý sát nhân ở trong lòng trong giây phút đó.

Poirot nói:

- Nếu Elinor đã giết bà Welman, thì tại sao cô ta đã làm như vậy?

- Tại sao? Vì tiền, cố nhiên rồi. Hai trăm ngàn đồng bảng, không ít hơn. Đó là cái mà cô ta đã có được nhờ việc này, đó chính là lý do tại sao cô ta đã làm việc này, nếu như cô ta đã làm việc này. Cô ta là một tiểu thư táo bạo, thông minh, không chút sợ sệt, lại nhiều trí óc.

Poirot nói:

- Nếu bà Welman còn sống và làm di chúc, thì theo ý cô, bà ta sẽ để lại tiền bà như thế nào?

- À, không phải phận sự tôi nói - Cô O’Brien tuy nói thế, nhưng vẫn lộ vẻ là sắp nói ra - Thế nhưng, theo ý tôi thì, từng cắc bạc của bà lão kia rồi sẽ vào tay Mary Gerrard.

- Tại sao thế? - Poirot hỏi.

Mấy tiếng này hình như làm cô O’Brien khó chịu:

- Tại sao? Ông hỏi tại sao à? Ừ - tôi bảo là sự việc rồi sẽ như vậy đó.

Poirot nói khẽ:

- Một số người có thể cho rằng Mary Gerrard đã chơi nước bài tuyệt khéo, cô ta đã làm cho bà lão kia mến yêu, làm cho bà ta quên cả liên hệ ruột thịt và tình cảm gia đình.

- Họ có thể nghĩ thế - Cô O’Brien chậm rãi nói.

Poirot nói:

- Mary Gerrard có phải là gái thông minh, lắm mưu nhiều mẹo không?

Cô O’Brien vẫn chậm rãi nói:

- Tôi không nghĩ cô ta là con người như vậy. Tất cả những điều cô ta làm đều rất tự nhiên, không có mưu đồ gì. Cô ta không phải hạng người thế đâu. Thường có những lý do khiến cho những việc đó không bao giờ lộ ra công khai cả.

Poirot nói nhỏ:

- Cô O’Brien, tôi nghĩ cô là người rất thận trọng, kín đáo.

- Tôi không phải là người nói về những cái chẳng dính dáng gì đến mình.

Poirot ngắm kỹ cô, nói tiếp:

- Cô và bà Hopkins, hai người thỏa thuận với nhau là những điều không nên đưa ra ánh sáng, phải vậy không?

Cô O’Brien nói:

- Ông có ý gì khi nói thế?

Poirot nói mau:

- Chẳng có gì liên hệ với cái tội ác - hay những tội ác cả. Tôi có ý nói đến… vấn đề khác kia.

Cô O’Brien lắc đầu nói:

- Bới bùn chuyện cũ lên thì có ích gì. Bà ta là người tuổi tác, tử tế, không có một vết nhơ nào, khi chết được tất cả mọi người tôn kính.

Poirot gật đầu tán thành. Rồi thận trọng nói:

- Cô vừa nói bà Welman rất được kính trọng ở Maidensford.

Cuộc trò chuyện đã có một chuyển hướng bất ngờ, nhưng mặt ông vẫn không tỏ vẻ gì ngạc nhiên hay bối rối.

Cô O’Brien nói tiếp:

- Cũng khá lâu rồi. Tất cả đều đã chết và bị quên rồi. Tôi rất dễ thương cảm trước một chuyện tình lãng mạn. Tôi nói và lúc nào cũng nói rằng thật khó cho một người đàn ông, có vợ ở bệnh viện tâm thần, bị trói buộc suốt cả cuộc đời mà chỉ có cái chết mới giải thoát được.

Poirot vẫn còn ngạc nhiên, khẽ nói:

- Đúng thế, thực là khó.

Cô O’Brien nói:

- Chị Hopkins có nói cho ông biết về việc thư của chị ta đã bắt gặp thư của tôi như thế nào không?

Poirot nói đúng sự thực:

- Bà ta đã không nói với tôi việc đó.

- Đó là một sự trùng hợp ngẫu nhiên kỳ lạ. Nhưng bao giờ cũng như vậy cả. Một lần ta nghe đến một cái tên, rồi vài ngày sau đó ta sẽ tình cờ gặp lại, và cứ như thế, cứ như thế mãi. Tôi trông thấy tấm hình y hệt như vậy trên chiếc đàn dương cầm, cùng lúc ấy chị Hopkins nghe được tất cả chuyện do bà quản gia của bác sĩ kia kể lại.

Poirot nói:

- Thực là thú vị.

Rồi ông khẽ ướm lời:

- Thế Mary Gerrard có biết về chuyện đó không?

- Ai nói cho cô ta biết? - Cô O’Brien nói - Tôi không nói, mà chị Hopkins cũng không nói. Dù sao, điều đó có ích gì cho cô ta đâu?

Cô hất cái đầu tóc đỏ rồi nhìn vào ông chằm chằm.

Poirot thở dài nói:

- Thực thế sao?