Hàm Cá Mập - Chương 05 phần 1

5

Hôm thứ năm, buổi sáng đầy sương mù - màn sương ẩm giăng giăng dày đặc đến nỗi cảm thấy được vị nồng nồng mằn mặn của nó. Những chiếc ôtô bò đi như rùa, đèn pha bật sáng loáng. Gần trưa sương mới tan, trên trời những đám mây xoăn tít đang thong thả trôi, và cao hơn nữa, phía trên những đám mây này là những đám mây ti đứng lặng không nhúc nhích.

Đến năm giờ chiều thì những đám mây, chả khác nào những bức tranh đố hóc búa, bắt đầu rã vụn ra thành nhiều mảnh kỳ quái. Những tia nắng mặt trời, lọt qua kẽ hở giữa chúng, chiếu thành những khoanh rực màu xanh lơ trên bề mặt xanh xám của đại dương.

Brody ngồi trên bãi tắm của thị trấn, khuỷu tay chống vào đầu gối để chiếc ống nhòm nằm trong tay khỏi rung. Không có ống nhòm thì khó khăn lắm anh mới phân biệt được chiếc tàu: một đốm trắng con con khi ẩn khi hiện trong sóng biển khơi. Tuy chiếc tàu chao đảo mạnh, nhưng ống kính giúp anh giữ nó khỏi tuột ra khỏi tầm nhìn. Brody ngồi đây đã gần một tiếng rồi. Anh căng thị lực lên, cố phân biệt cho được một cái gì đó trên boong tàu. Cuối cùng, anh chửi tục, thả ống nhòm khỏi tay, thế là nó treo lủng lẳng trên sợi dây da dưới cổ.

- Chào thủ trưởng. - Hendricks nói khi bước lại gần Brody.

- Chào cậu, Leonard. Sao cậu lại ở đây?

- Tôi phóng xe đi ngang qua, trông thấy ôtô của thủ trưởng. Thủ trưởng xem gì phía đằng kia thế?

- Tôi muốn tìm hiểu xem Ben Gardner đang làm gì ở đằng ấy, cái lão khỉ gió khỉ dây ấy!

- Đang đánh cá chứ còn làm gì nữa.

- Người ta trả công cho lão ta đấy, thế nhưng cái trò đánh cá ngu xuẩn như thế này từ thuở cha sinh mẹ đẻ đến giờ tôi chưa thấy bao giờ. Tôi ngồi đây đã cả tiếng đồng hồ rồi mà trên thuyền chẳng thấy một động tĩnh nào chứng tỏ là có người cả.

- Thủ trưởng cho phép nhòm một cái. - Brody đưa ống nhòm cho anh ta. Hendricks đưa ống nhòm lên mắt và đăm đăm nhìn vào chiếc tàu. - Thực là lạ quá nhỉ. Hắn ta ngồi đấy đã lâu chưa?

- Cả ngày rồi. Chiều hôm qua tôi đã nói chuyện với hắn, hắn bảo rằng sẽ nhổ neo lúc sáu giờ.

- Hắn có một mình thôi à?

- Không rõ. Hắn đã nói sẽ thử rủ thêm một anh chàng cùng đòi đi hình như tên là Danny thì phải. Nhưng thằng cha này đâu như đã đăng ký đi khám nha sĩ rồi. Hy vọng là hắn ta ra khơi không chỉ có một mình.

- Thủ trưởng có muốn thì ta sẽ ra xem. Từ giờ đến lúc mặt trời lặn còn ít ra là hai tiếng đồng hồ nữa.

- Cậu nghĩ cách gì mà mò ra tới tận đấy được?

- Tôi sẽ hỏi mượn canô của Chickering. Anh ta có chiếc AquaSport động cơ mười tám mã lực. Phóng nhanh thôi.

Brody cảm thấy rợn tóc gáy vì sợ. Anh bơi kém, và chỉ một ý nghĩ rằng bỗng chốc anh ở trong làn nước hoặc, xin cắn cỏ lạy trời, ở dưới làn nước, là đã làm cho anh “hồn vía lên mây” rồi, như lời mẹ anh vẫn thường nói: lòng bàn tay túa mồ hôi, miệng liên tục tợp tợp, dạ dày bắt đầu đau - một số người cũng có những cảm giác hệt như thế khi bay. Brody thường như mê thấy những mãnh ngư hung hãn trơn nhuồi nhuội từ dưới sâu vọt lên chỗ anh và xé anh thành từng mảnh, còn lũ hà bá thì la hét và cười ha hả.

- Thôi được, - anh nói. - Chúng ta chẳng còn sự lựa chọn nào khác. Có thể trong khi ta ra được đến cảng thì Gardner đã có mặt ở đấy rồi. Nếu chưa thì cậu cứ chuẩn bị canô đi. Còn tôi ghé vào đồn gọi điện cho vợ hắn ta một cái... Để hỏi xem hắn có thông báo gì bằng vô tuyến không.

Cảng thị trấn Amity nhỏ: cả thảy chỉ có hai chục chỗ đỗ tàu, một cầu tàu tiếp dầu và một lầu gỗ có bán xúc xích nóng và sò rán trên những chiếc đĩa giấy. Các cầu tàu nằm trong cái vịnh nhỏ, có đập đá vươn dài ra đến giữa vịnh ngăn sóng biển khơi. Hendricks đứng trên canô, động cơ đã được khởi động, đang chuyện phiếm với một người đàn ông nào đó trên chiếc thuyền buồm du lịch hai mươi lăm bộ, đang cột ở cầu tàu bên cạnh. Brody đi dọc thành gỗ của bến tàu rồi xuống cũng theo chiếc thang ngắn.

- Chị ta nói gì? - Hendricks hỏi.

- Chẳng nhận được một lời nào của chồng cả. Cô ấy đã cố bắt liên lạc với chồng suốt nửa tiếng đồng hồ, nhưng Gardner, theo như dự đoán của vợ, hình như đã tắt máy vô tuyến liên lạc đi rồi.

- Anh ta ở ngoài biển có một mình?

- Chị vợ bảo là có một mình. Ông bạn cùng hội bị đau cái răng khôn, hôm nay phải đi nhổ.

- Nói mạn phép ông, tôi thấy thế thì lạ lắm, - người đàn ông trên chiếc thuyền buồm nói xen vào.

- Cái gì lạ?

- Ai đời lại tắt vô tuyến khi chỉ có một mình ngoài biển. Chẳng có ai làm như thế cả.

- Tôi cũng chả rõ. Ben nói là tất cả các cuộc điện thoại vô tuyến giữa các thuyền với nhau chỉ thêm quấy rầy anh ta lúc đang đánh cá. Có thể anh ta phát ngán và đã tắt đi rồi.

- Cũng có thể.

- Ta đi thôi, Leonard. Cậu ít nhiều cũng biết lái cái của này chứ?

Hendricks thả dây cáp đằng mui, đi dọc xuống đuôi tàu cởi dây thừng và ném lên boong. Sau đó anh lại bàn điều khiển và kéo cần về phía trước. Chiếc canô giật mạnh, thở hồng hộc. Hendricks đẩy cần tiếp nữa và động cơ bắt đầu chạy đều nhịp hơn. Đuôi tàu chúi xuống, mũi nhô lên. Khi họ đã vòng qua con đập chắn sóng, Hendricks ấn tay cầm hết cỡ về phía trước, và mũi tàu hạ xuống nước.

- Thật là thượng thặng, - anh ta nói.

Brody bíu vào quai sắt của bàn điều khiển.

- Có phao kiểu áo gilê không? - Anh hỏi.

- Chỉ có phao kiểu gối thôi, - Hendricks đáp. - Loại phao này chắc sẽ chịu được anh, nếu như anh là cậu bé tám tuổi.

- Cám ơn.

Gió đã lặng, mặt biển thoáng gợn lăn tăn. Nhưng những con sóng nhỏ dẫu sao cũng vỗ vào mạn canô, và nó hết nghiêng phía bên này lại nghiêng sang bên kia, khiến Brody thấy cáu tiết. Anh lên tiếng:

- Cái canô của cậu sẽ tan thành từng mảnh bây giờ, nếu cậu không chịu giảm bớt tốc độ.

Hendricks mỉm cười vì khoan khoái về quyền lực tạm thời của mình đối với thủ trưởng.

- Đừng lo, thủ trưởng ơi. Nếu tôi giảm tốc độ, thì ta sẽ lênh đênh mãi trên sóng ấy. Có mà đến một tuần sau ta mới giáp mặt Gardner, dạ dày thủ trưởng sẽ nhào lên như thể có một đàn sóc nhảy nhót ấy.

Chiếc tàu của Gardner ở cách bờ khoảng ba bốn dặm. Khi đã tới gần hơn, Brody nhận ra nó khẽ lắc lư trên sóng. Thậm chí anh còn có thể đọc được hàng chữ đen trên sống đuôi: “Flicka”.

- Nó đang buông neo, - Hendricks ngạc nhiên. - Mặc dù ở đây không phải cái độ sâu để thả neo. Dễ phải đến hơn trăm bộ.

- Quỷ tha ma bắt cậu đi, - Brody lên tiếng. - Chính đấy là điều tôi muốn nghe thấy ở cậu hơn cả.

Khi họ còn cách Flicka quãng năm chục yát, Hendricks giảm tốc độ, và chiếc canô từ từ tiến lại mạn tàu Flicka. Brody leo lên đài dẫn. Anh vẫn chưa nhìn thấy ai. Trên côngxon cũng không thấy các cần câu quăng.

- Ben ơi! - Anh gọi to. Không có tiếng đáp.

- Có khi hắn ở phía dưới, - Hendricks nói.

Brody lại gọi:

- Ben ơi!

Mũi chiếc AquaSport cả thảy chỉ cách đuôi chiếc Flicka có vài bộ. Hendricks quay cần về vị trí số không, sau đó bẻ ra sau, AquaSport dừng lại và khi con sóng tiếp theo dồn đến thì nó đụng vào dầm lan can của chiếc Flicka. Brody nắm lấy lan can mép tàu.

- Ben ơi!

Hendricks đón lấy đuôi dây thừng, bước về phía trước và buộc nó vào cọc cáp phía mũi chiếc AquaSport. Sau đó anh quăng dây thừng qua tay vịn của chiếc canô kia rồi buộc nút nó lại. Hendricks hỏi:

- Thủ trưởng muốn leo lên?

- Ừ.

Brody trèo sang tàu Flicka, Hendricks theo sau. Họ dừng lại trong buồng tàu. Hendricks chui đầu vào cửa nắp phía trước.

- Cậu ở đây phải không, Ben? - Anh nhìn quanh, xoay đầu rụt khỏi cửa nắp và nói. - Anh ta không có ở đây.

- Tóm lại anh ta không có trên tàu. - Brody nói.

- Còn cái gì ở đằng kia nhỉ? - Hendricks vừa nói vừa đưa tay chỉ cái chậu gỗ ở góc đuôi tàu.

Brody bước lại phía cái chậu gỗ và cúi xuống. Mùi cá thối và mỡ cá hôi xộc vào mũi. Chậu chứa đầy lòng ruột và máu cá. Anh nói:

- Chắc là để làm mồi. Toàn lòng ruột cá với những thứ tạp nham. Những thứ này ném xuống nước để nhử cá mập đây. Anh ta chưa sử dụng tí nào. Chậu gần như còn đầy.

Một âm thanh bất ngờ làm Brody giật mình. “Uýt-xki, ngựa vằn, hồi âm, hai, năm, chín,” một giọng nói vang lên qua tiếng lẹt xẹt của rađiô. “‘Người đẹp’ đây. Alô, Jake phải không?”

- Giả thuyết của chúng ta không đúng, - Brody nói, - anh ta không tắt rađiô liên lạc.

- Tôi chịu không hiểu, thủ trưởng ạ. Cần câu quăng đâu cả rồi? Anh ta không có xuồng, vậy là anh ta không thể xuống xuồng được rồi. Anh ta bơi giỏi như cá, cho nên nếu có người ngã xuống biển thì phải trèo lên được ngay chứ.

- Cậu có thấy cái lao nào không?

- Nó hình thù ra sao ạ?

- Tôi cũng không rõ. Thì như cái lao ấy. Còn các thùng? Hình như các thùng dùng để làm phao tiêu thì phải.

- Ở đây chẳng có mấy thứ ấy.

Brody đứng bên lan can bao mạn phải, băn khoăn nhìn xuống mặt nước trước mắt anh. Con tàu khẽ lắc lư, thế là anh bíu tay phải vào thành tàu. Có cái gì khiến anh phải dè chừng, anh nhìn xuống dưới chân và trông thấy bốn vết lở lói của các vít gỗ, chỗ mà xưa nay vẫn có cái vấu hình mỏ vịt. Cái vít gỗ rõ ràng không được vặn ra bằng tuốcnơvít: gờ gỗ xung quanh các lỗ đã bị toét.

- Nhìn xem này, Leonard.

Hendricks sờ tay vào các lỗ vít. Rồi anh nhìn sang thành bên trái, nơi vấu mỏ vịt bằng thép mười insơ vẫn bám chắc trên gỗ. Anh cất tiếng hỏi:

- Thủ trưởng có nghĩ rằng thành bên phải này cũng có một cái vấu to đùng như thế kia không? Trời đất, phải có một sức lực như thế nào mới giật tung được nó ra chứ?

- Trông chỗ này này, Leonard, - Brody rê ngón tay trỏ lên mép ngoài tay vịn. Trên đó thấy rõ một vết xước chiều dài khoảng tám insơ, sơn bị tróc, trơ gỗ ra. - Cứ như là có ai đã khua giũa trên mặt gỗ này ấy.

- Hoặc là đã kéo dây cáp thép căng nghiến qua đây.

Brody đi vòng buồng tàu dọc sang thành bên trái và sờ thử mép ngoài lan can.

- Chỉ ở đấy có vết xước thôi, - anh nói. Đi đến mạn đuôi, anh chống tay lên lan can và đau đáu nhìn xuống nước.

Trong giây lát, cái nhìn không hồn của anh hướng vào sống đuôi con tàu. Cảnh trí dần dần hiện lên rõ nét: những vết lõm, những vết lõm sâu ở mảnh gỗ sống đuôi tạo thành nửa vòng tròn không đều bề rộng hơn ba bộ. Bên cạnh còn một hình nửa vòng tròn như thế. Ở tít phía dưới, sát mép nước có ba vết máu nhỏ. Lạy Chúa lòng lành - Brody thầm nghĩ - chả lẽ lại một nạn nhân nữa? Anh gọi:

- Lại đây, Leonard.

Hendricks đi lại đuôi tàu và nhìn xuống.

- Cái gì ở đấy?

- Nếu tôi giữ chân cậu, cậu có thể trườn người cong xuống và xem xét các vết lõm ở phía dưới ấy được không? Cũng nên xác định xem làm thế nào mà những vết này lại sinh ra ở đó.

- Thế thủ trưởng nghĩ thế nào về chuyện này?

- Hiện giờ thì chưa nghĩ gì cả. Nhưng phải có một nguyên nhân nào đó, mà tôi muốn biết là nguyên nhân nào. Nếu như chúng ta không làm sáng tỏ được điều gì, chúng ta sẽ dứt bỏ hết khỏi đầu và đi về nhà. Xong không?

- Xong, - Hendricks nằm lên dầm gỗ. - Thủ trưởng giữ cho chắc vào nhé...

Brody cúi người, nắm lấy chỗ mắt cá chân của Hendricks.

- Đừng lo, - anh nói và kẹp chắc đôi chân Hendricks vào hai bên nách rồi từ từ thẳng người lên. Hendricks cong người ra ngoài lan can.

- Tới không? - Brody hỏi.

- Hạ thấp xuống chút nữa. Tôi yêu cầu có chút xíu thôi, mà thủ trưởng nhúng cả đầu tôi xuống nước rồi.

- Xin lỗi. Giờ thế nào rồi?

- Bình thường, vừa vặn lắm. - Hendricks bắt đầu nghiên cứu các vết lõm. - Mà nếu bây giờ cá mập xuất hiện thì sao nhỉ? Nó sẽ giật tôi khỏi tay thủ trưởng đấy.

- Đừng nghĩ đến chuyện ấy. Cứ xem các vết xước đi.

- Tôi đang xem đây.

Vài phút trôi qua.

- Cái con chết giẫm ấy, - Hendricks rủa. - Chỉ nghĩ đến cũng đã thấy kinh. Nào, thủ trưởng kéo tôi lên nhé. Tôi cần một con dao.

- Có cái gì thế? - Brody hỏi, khi Hendricks đã lại ở trên boong. Hendricks mở con dao díp của mình ra và nói:

- Tôi không rõ. Có cái miếng gì trăng trắng mắc trong một lỗ.

Brody lại kẹp hai chân của Hendricks dưới nách và thả anh ta ra ngoài thành tàu. Sử dụng dao đối với Hendricks lúc này thật khó, toàn thân anh run run vì căng thẳng. Cuối cùng anh lên tiếng:

- Ổn rồi. Lấy được rồi. Thủ trưởng kéo lên đi.

Brody lùi người lại, kéo Hendricks qua sống đuôi con tàu, cho tới khi chân anh ta chạm xuống mặt boong.

- Thủ trưởng xem này, - anh ta đặt vào lòng bàn tay Brody một chiếc răng hình tam giác trắng bóc. Nó dài không quá hai insơ. Các gờ cạnh sắc như lưỡi cưa. Brody quệt chiếc răng vào dầm gỗ, trên đó lưu lại vết khía. - Ôi, lạy Chúa, - anh lắc đầu nói rồi nhìn chăm chăm xuống nước.

- Đây là cái răng có đúng không nào? - Hendricks hỏi. - Lạy Đấng Toàn năng. Thủ trưởng có nghĩ là Ben đã làm mồi cho cá mập rồi không?

- Còn giả định cách nào khác được nữa? - Brody lại nhìn chiếc răng và bỏ nó vào túi. - Ta đi thôi! Chẳng còn việc gì ở đây nữa.

- Thế còn chiếc canô này của Ben?

- Ta sẽ để đây cho đến mai. Ngày mai sẽ có người đưa nó vào bến.

- Nếu thủ trưởng muốn, tôi có thể bắt nó vào bờ ngay bây giờ.

- Thế cậu bắt tôi lái chiếc kia à? Đừng có nghĩ đến chuyện ấy.

- Thì ta có thể buộc vào và kéo nó theo.

- Không. Sắp tối rồi, tối tăm như thế cần gì phải kéo ngay một lúc hai chiếc tàu vào bờ. Qua đêm nay cũng chẳng có chuyện gì xảy ra với chiếc tàu đâu mà sợ. Chỉ cần kiểm tra xem neo bám có chắc không thôi. Nào, rút lui. Từ giờ đến mai cũng chẳng ai cần đến chiếc tàu này... kể cả Ben Gardner.

Họ vào đến bến lúc trời đã bắt đầu tối. Harry Meadows với một người đàn ông nữa mà Brody không quen, đã đứng đợi họ.

- Quả thực ông có một linh cảm khá lắm. Harry ạ, - Brody vừa nói vừa leo cầu thang lên bến.

Meadows mỉm cười khoan khoái vì được tâng bốc.

- Cái nghề của tôi nó thế đấy, Martin ạ. - Ông ta khoát tay về phía người đàn ông đứng bên cạnh. - Matt Hooper, còn đây là cảnh sát trưởng Brody.

Hooper và Brody bắt tay nhau.

- Anh chính là chàng trai ở Woods Hole đấy à? - Brody hỏi, và ra sức ngắm anh ta thật kỹ trong ráng hoàng hôn mỗi lúc một đậm đặc. Anh ta còn trẻ, quãng hăm lăm, Brody nghĩ, và đẹp trai: khuôn mặt rám nắng, tóc màu sáng, da cháy nắng mặt trời. Anh ta vóc người cũng xấp xỉ như Brody, sáu bộ một insơ, nhưng cân đối hơn nhiều. Brody đoán anh ta nặng một trăm bảy chục pao, trong khi mình phải đến hai trăm pao. Bất giác Brody có cảm giác rằng Hooper có cái gì đó nguy hiểm đối với mình. Nhưng lại nhủ thầm được ngay, tuy vẫn hiểu rằng có lẽ đấy chẳng qua là cái cách anh tự trấn an cho lòng tự ái của mình; nếu có khi nào quan hệ giữa họ đi đến chỗ va chạm, anh sẽ thắng Hooper. Lúc đó sự chênh lệch về kinh nghiệm sống sẽ được việc.

- Đúng quá đi rồi, - Hooper đáp.

- Harry đã sử dụng những tri thức của anh nhờ hệ thống điện thoại liên tỉnh, - Brody nói. - Còn bây giờ thì chính anh lại có mặt ở đây?

- Tôi đã gọi anh ấy đến đấy, - Meadows trả lời. - Có thể anh ấy biết tìm hiểu đến ngọn ngành những gì đang diễn ra ở nơi đây.

- Harry này, thế mà ông không hỏi tôi chuyện đó, - Brody phán. - Thì tôi đã kể đầu đuôi cho ông nghe. Ông biết không, con cá nó đang bơi ở đằng kia kìa...

- Ông biết ý tôi định nói rồi đấy.

Brody cảm thấy trong người anh đang cuộn lên nỗi bực dọc. Việc Hooper đến đây, năng lực chuyên môn của anh ta chỉ mang lại những phức tạp mới, chỉ kéo theo sự phân chia quyền lực. Nhưng anh mau chóng đấu tranh với bản thân và kiềm chế sự bực dọc lại. Anh nói:

- Dĩ nhiên, Harry ạ. Mọi chuyện đều bình thường. Chẳng qua hôm nay tôi mệt lử cò bợ rồi đấy thôi.

- Thế trên cái canô kia có chuyện gì? - Meadows hỏi.

Brody đã toan thò tay vào túi lấy cái răng ra, nhưng anh lại thay đổi ý định. Anh không muốn cứ đứng trong tối trên bến tàu này mà kể lại sự tình.

- Ta về đồn đi, - anh nói, - ở đó tôi sẽ kể đầu đuôi.

- Ben ở lại trên canô cả đêm à?

- Có vẻ là như vậy, Harry ạ. - Brody quay về phía Hendricks, lúc này đang buộc chiếc canô. - Cậu về nhà chứ, Leonard?

- Vâng, tôi muốn sửa soạn cho mình tươm tất đã, trước khi bước vào ca trực.

Brody lên xe về đồn trước Meadows và Hooper. Đã gần tám giờ tối. Anh còn phải gọi điện về cho Ellen xem ở nhà có để phần gì không hay là anh phải tạt vào cửa hàng trên đường về nhà. Rồi lại còn phải gọi điện cho Sally Gardner - anh sợ việc đó lắm. Đầu tiên anh gọi cho Ellen. Té ra ở nhà còn thịt bò hầm, có thể hầm lên, chắc cũng không ngon lành gì lắm, nhưng cũng còn gọi là có món nóng. Sau đó anh tìm thấy số điện của Gardner trong danh bạ điện thoại.

- Sally phải không? Martin Brody đây, - thế rồi anh lại hối là đã quay số ngay lập tức mà chưa suy tính xem mình sẽ nói gì. Anh có phải kể tất cả cho cô ấy biết hay không? Có lẽ là không, không kể hết tất cả. Trước hết anh nên hỏi ý kiến Hooper đã. Để xem anh chàng này có thái độ ra sao đối với giả định của anh.

- Ben đâu, anh Martin? - Giọng Sally đều đều, chỉ có âm hưởng hơi cao hơn bình thường.

- Tôi không rõ, Sally ạ.

- Không rõ là thế nào? Anh đã ra đấy cơ mà?

- Phải. Anh ấy không có trên tàu.

- Nhưng con tàu vẫn ở tại chỗ chứ?

- Vẫn tại chỗ.

- Anh đã lên tàu? Đã xem mọi chỗ? Cả trong hầm tàu?

- Phải. - Bỗng có hy vọng le lói lóe lên. - Anh Ben có xuồng không nhỉ?

- Không ạ, không có. Nhưng tại sao lại không có anh ấy ở đó? - Giọng Sally đã bắt đầu trở nên dữ dội.

- Tôi...

- Anh ấy ở đâu?

Brody nắm bắt được những gam giọng kinh hoàng. Anh hối tiếc là đã không đích thân đến nhà Gardner, mà chỉ gọi điện thế này.

- Cô có một mình thôi phải không, Sally?

- Không. Em còn con cái.

Dường như chị có bình tâm lại chút ít, nhưng Brody hiểu rằng sự bình tĩnh ấy chỉ là phút bình lặng trước cơn bùng nổ của nỗi tuyệt vọng sắp xảy đến, hễ chị nhận thức được rằng tất cả những nỗi lo sợ không lúc nào nguôi cả đêm lẫn ngày suốt mười sáu năm qua, mỗi khi Ben ra khơi đánh cá, tất cả những nỗi lo sợ ẩn giấu sâu kín trong đáy lòng và chưa bao giờ được thổ lộ thành lời, bởi vì với người ngoài thì chúng có vẻ ngô nghê tức cười và vô lý, thì nay bỗng là sự thật.