Viết và những điều chưa thống nhất

Thảo luận trong 'Các vấn đề chung về sáng tác' bắt đầu bởi Chim Cụt, 8/7/14.

  1. Chim Cụt

    Chim Cụt đang cố gắng dài ra Gà về hưu

    Bài viết:
    14.367
    Được thích:
    19.005
    Đã thích:
    18.843
    GSP:
    Ap
    Sau một thời gian phụ trách duyệt file để cấp quyền tác giả, bạn Chim gặp một số khó khăn cần thảo luận với mọi người để đi đến thống nhất.

    Trước hết, bạn Chim xin thú nhận là bạn Chim hoàn toàn không có kinh nghiệm biên tập cũng như kinh nghiệm làm việc với biên tập viên ở các nhà xuất bản. Những kiến thức cũng như kinh nghiệm bạn Chim có được là do để ý cách trình bày ở sách in cũng như đọc qua kinh nghiệm của một vài tác giả.

    Giờ chúng ta vào vấn đề chính mọi người ạ.

    1. Từ cảm thán (hổng biết gọi đúng chưa)

    Một số bạn vẫn dùng các từ như haiz, uhm, ah, oaoa, hihi...

    Theo bạn Chim thấy thì haiz, uhm, ah không phải tiếng Việt cũng chả phải tiếng Anh. Không biết nên thay bằng từ nào cho đúng hơn. Chim thấy có bạn dùng từ ây da, ừm, ừ, ừa, à. Cá nhân bạn Chim thích cách dùng thứ hai này hơn.

    Các từ oaoa, hihi... vẫn phải có dấu cách giữa các từ chứ nhỉ. Oa oa, hi hi... thì vẫn đúng cảm xúc mà nhỉ.

    Còn các từ như wow, yeah... bạn Chim liệt vào từ tiếng Anh, vẫn có thể sử dụng như ok, ukie... là các từ hằng ngày các bạn vẫn dùng trong văn nói, có thể chấp nhận được.

    2. Đánh dấu lời dẫn

    Nếu lời thoại được đánh dấu bằng dấu gạch đầu dòng thì phải có dấu gạch giữa để phân biệt lời thoại và lời dẫn.

    Vậy nếu lời thoại được đánh dấu bằng dấu ngoặc kép thì sao? Các bạn hay viết tiếp lời dẫn rồi sau đó là lời kể, lời trần thuật... Thú thật là bạn Chim khá bối rối khi hướng dẫn các bạn ở trường hợp này. Có phải là không cần dấu gạch giữa trong trường hợp này không mọi người?

    3. Đặt dấu câu ở tiêu đề

    Như Chim hiểu thì nếu tiêu đề là một câu đủ nghĩa hoặc câu chưa đủ nghĩa thì mới cần dùng dấu chấm than, chấm hỏi hoặc chấm lửng. Còn lại thì không cần đặt dấu chấm (.) ở cuối.

    Tương tự, các ý kiểu như:

    Thể loại: Hài, cổ đại, nữ cường.
    Rating: All.
    Tình trạng: On going.


    thì cũng không cần dấu chấm (.) ở cuối.

    Bạn Chim xin phép đưa ra thêm vấn đề để mọi người cùng bàn:

    4. Trình bày lời thầm nghĩ, âm thanh ngoại cảnh, lời thoại qua điện thoại hay bộ đàm (cập nhật ngày 24/09/2014)

    Chúng ta có hai cách để đánh dấu thoại:
    - Xuống hàng, gạch đầu dòng;
    - Dùng dấu ngoặc kép.

    Theo đó, một số bạn khi diễn tả âm thanh ngoại cảnh, lời thoại qua điện thoại hay bộ đàm, lời thầm nghĩ của nhân vật cũng sử dụng luôn cách dùng dấu ngoặc kép. Thông thường các bạn sử dụng cách này hay sử dụng cách đánh dấu thoại thứ nhất (tức là gạch đầu dòng).

    Ví dụ a: (âm thanh ngoại cảnh)

    "Hành khách chú ý! Chuyến bay mang số hiệu BR392 sẽ..."

    Cô nhìn đồng hồ trên cổ tay ẩn hiện những vệt gân xanh xao. Còn ít phút cô sẽ thoát khỏi nơi này, không phải đối mặt với con người ấy.

    Ví dụ b: (lời thoại trực tiếp và lời thoại qua điện thoại)

    Đúng lúc này, điện thoại của Kỳ Mạnh đổ chuông. Anh tiến tới cửa sổ, ngón tay dài trượt trên bàn phím.

    - Chuyện gì?

    “Lô hàng bên Hồng Kông bị cục hải quan giữ lại, em đoán bọn Ma Cao trả thù vụ chúng ta không hợp tác. Anh có lẽ phải sang bên này một chuyến.”

    - Mẹ nhà nó. - Kỳ Mạnh gằn giọng.

    Ví dụ c: (lời thầm nghĩ)

    “Với bộ dạng của mày thì già đi mười tuổi là giải pháp sáng suốt, con ranh ạ.” Cát Anh thầm nghĩ. Vị khách không mời vẫn tự nhiên ngồi lên giường và vẫy tay.

    Hoặc:

    Cát Anh thầm nghĩ: “Với bộ dạng của mày thì già đi mười tuổi là giải pháp sáng suốt, con ranh ạ.” Vị khách không mời vẫn tự nhiên ngồi lên giường và vẫy tay.

    --- o0o ---​

    Theo tối kiến của bạn Chim, tất cả những trường hợp đều không cần đặt trong dấu ngoặc kép. Cách trình bày đẹp nhất là sử dụng định dạng in nghiêng.

    Ví dụ a:
    Hành khách chú ý! Chuyến bay mang số hiệu BR392 sẽ...
    Cô nhìn đồng hồ trên cổ tay ẩn hiện những vệt gân xanh xao. Còn ít phút cô sẽ thoát khỏi nơi này, không phải đối mặt với con người ấy.

    Ví dụ b:
    Đúng lúc này, điện thoại của Kỳ Mạnh đổ chuông. Anh tiến tới cửa sổ, ngón tay dài trượt trên bàn phím.
    - Chuyện gì?
    - Lô hàng bên Hồng Kông bị cục hải quan giữ lại, em đoán bọn Ma Cao trả thù vụ chúng ta không hợp tác. Anh có lẽ phải sang bên này một chuyến.
    - Mẹ nhà nó. - Kỳ Mạnh gằn giọng.

    Ví dụ c:
    Với bộ dạng của mày thì già đi mười tuổi là giải pháp sáng suốt, con ranh ạ. Cát Anh thầm nghĩ. Vị khách không mời vẫn tự nhiên ngồi lên giường và vẫy tay.

    Hoặc: (Ví dụ này có dấu hai chấm nên không cần in nghiêng.)
    Cát Anh thầm nghĩ: Với bộ dạng của mày thì già đi mười tuổi là giải pháp sáng suốt, con ranh ạ. Vị khách không mời vẫn tự nhiên ngồi lên giường và vẫy tay.

    5. Viết hoa hay không viết hoa sau dấu hai chấm (cập nhật ngày 15/05/2015)

    Tài liệu em sử dụng lấy từ trên mạng, được ghi rõ là của Đại học Đà Nẵng. Đương nhiên, như phần lớn các hướng dẫn khác, đây cũng chỉ là hướng dẫn dành cho văn bản hành chính. Chúng ta cần thảo luận lại khi áp dụng trong phạm vi văn chương. Em xin trích dẫn có chỉnh sửa (về màu chữ và đánh số thôi):

    - Sau dấu hai chấm, có thể viết hoa, có thể không viết hoa, tùy thuộc từng trường hợp.

    + Viết hoa trong trường hợp liệt kê thành phần vị ngữ của câu đơn có động từ "là", hoặc trong thành phần vị ngữ có các từ biểu thị sự liệt kê ở sau các từ "sau đây", "như sau", "để".

    Ví dụ 1a: Một số yêu cầu khi viết bài trên diễn đàn là: Viết đúng chính tả; trình bày dễ nhìn; không sử dụng các ngôn ngữ thiếu văn hóa.
    Ví dụ 1b: Họ tự hỏi: Không biết tương lai đi về đâu.

    + Không viết hoa trong trường hợp cần giải thích, thuyết minh cho một phần trong câu.

    Ví dụ 2a: Cầu vồng có bảy màu cơ bản: đỏ, da cam, vàng, lục, lam, chàm, tím.
    Ví dụ 2b: Năm nay các loại rau như: rau muống, mồng tơi, su hào, bắp cải đều lên giá.
    Ví dụ 2c: Chiến công kì diệu đã diễn ra trong thời gian rất ngắn: năm mươi lăm ngày đêm.
    Ví dụ 2d: Hoa bưởi thơm rồi: đêm đã khuya.

    LỜI BÀN
    1. Nhìn ví dụ 1a, 2a và 2b, em thật sự không hiểu lắm liệt kê mà người ta dùng nghĩa là gì. Em nhận thấy các ví dụ em chỉ ra toàn thuộc dạng liệt kê cả. Mà như vậy thì ví dụ đưa ra là mâu thuẫn với hai dấu cộng.
    2. Trong trường hợp phải viết hoa nếu đó là liệt kê sau động từ . Vậy chứ, không có động từ thì không viết hoa?
    3. Làm sao để phân biệt được đâu là liệt kê, đâu là thuyết minh? Vì rõ ràng là các ví dụ đang đánh nhau.
    4. Ý kiến cá nhân của em:
    - Các ví dụ 1a, 2a và 2b là thuộc dạng liệt kê, tức là, sau dấu hai chấm là các từ, cụm từ thì KHÔNG VIẾT HOA.
    - Các ví dụ 1b, 2c và 2d là thuộc dạng thuyết minh, tức là, sau dấu hai chấm là mệnh đề, câu đủ nghĩa thì CẦN VIẾT HOA.

    Ai hiểu vấn đề rõ hơn giúp em cùng thống nhất vấn đề này với ạ.

    --- o0o ---

    Mời cả nhà cùng đưa ra ý kiến ạ. >:D<

    Chúng ta cùng thảo luận để thống nhất nhé mọi người. :x

    À, chúng ta có thể thảo luận cả những vấn đề có liên quan nghen. :D

    (đang cập nhật...)

    --- o0o ---
    CÁC VẤN ĐỀ ĐÃ ĐƯỢC THỐNG NHẤT TẠI ĐÂY.
     
    Chỉnh sửa cuối: 24/9/14
  2. Độc Cô Hề

    Độc Cô Hề Gà tích cực

    Bài viết:
    80
    Được thích:
    150
    Đã thích:
    83
    GSP:
    Ap
    Thống nhất luôn phần giới thiệu phải viết bằng tiếng Anh hay tiếng Việt luôn, hồi trước viết fanfiction bị người đọc phê bình vì giới thiệu kiểu thế này
    Rồi thống nhất luôn là phần kết nên viết là End hay Hoàn hay Hết luôn.
     
    Lê La, conruoinho, Ktmb4 người khác thích bài này.
  3. Thảo Little

    Thảo Little -Incredible- Nhóm Tác giả

    Bài viết:
    1.569
    Được thích:
    2.714
    Đã thích:
    2.881
    GSP:
    Ap
    - Với cá nhân em, em thích dùng từ "haiz". Nhưng cực ghét từ "uhm" và "ah".
    "uhm" và "ah" là hai từ biến tấu từ "ừm/ừ" và "à". Cách biến tấu này làm mất đi sự trong sáng của tiếng Việt. Về phần em, em ghét.
    Nhưng em thích từ "haiz", nó miêu tả tiếng thở dài, chán nản. Em chấp nhận từ "haiz" đến "haizz" hay thậm chí cả "haizzz" để biểu thị mọi mức độ tiếng thở dài: Bình thường, chán nản, cực kì buồn nản.
    - Thứ hai, về lời dẫn:
    Trong sách Ngữ Văn lớp 9 có hướng dẫn rõ: Lời dẫn trực tiếp (tức lời của nhân vật tự nói) KHÔNG CÓ dấu "...". Lời dẫn gián tiếp (tức trích lời của nhân vật khác vào bài/truyện) thì PHẢI có dấu "...".
    Tuy vậy, nhiều cuốn sách vẫn dùng dấu "..." để biểu thị lời nói trực tiếp. Ví dụ:
    "Em buồn quá" - Si nói.
    "Ừ!" - Sa đáp lại.
    Như vậy là sai hoàn toàn so với hướng dẫn của sách giáo khoa - sách chuẩn tiếng Việt.
    Đoạn hội thoại trên đáng lẽ phải thế này:
    - Em buồn quá!/ Em buồn quá. - Si nói. (Dùng dấu kết câu Em buồn quá.)
    - Ừ! - Sa đáp lại.
    Đó là quan điểm của em.
    - Cuối cùng là về đặt dấu câu:
    Việc đặt dấu câu này, với em không quan trọng. Các bạn có thể đặt hoặc không đặt cũng được. Nhưng tốt nhất là nên đặt dấu câu. Biểu thị đã hết ý đó. Trong nhiều sách truyện tiếng nước ngoài, em thường thấy để như vậy. ^^
     
  4. Chim Cụt

    Chim Cụt đang cố gắng dài ra Gà về hưu

    Bài viết:
    14.367
    Được thích:
    19.005
    Đã thích:
    18.843
    GSP:
    Ap
    Gay nhỉ, Hexagon - Butchivacucgom. :))
     
    DeiziĐộc Cô Hề thích bài này.
  5. Chim Cụt

    Chim Cụt đang cố gắng dài ra Gà về hưu

    Bài viết:
    14.367
    Được thích:
    19.005
    Đã thích:
    18.843
    GSP:
    Ap
    Lời dẫn mà chị nói, trong ví dụ của em là Si nói, Sa đáp lại ấy. Lời dẫn chứ hông phải lời thoại. :D
     
    tatamiThảo Little thích bài này.
  6. Thảo Little

    Thảo Little -Incredible- Nhóm Tác giả

    Bài viết:
    1.569
    Được thích:
    2.714
    Đã thích:
    2.881
    GSP:
    Ap
    Em vẫn chưa hiểu lắm về phần số 2.
    Chị Chim lấy ví dụ được không? Các bạn ấy hay viết thế nào? Nếu đúng như em hiểu, thì cần dấu "-" chị ạ. :D
     
  7. Hexagon

    Hexagon -trong sáng-

    Bài viết:
    3.959
    Được thích:
    8.995
    Đã thích:
    3.671
    GSP:
    Ap
    Anh cũng có cùng quan điểm với Thảo Little. Riêng cái khoản dùng "" dù sách có in chứ anh vẫn khuyến khích các bạn dùng gạch ngang khi là hội thoại. Cách dùng "" cho hội thoại trực tiếp nảy sinh ra khá nhiều vấn đề về các dấu câu kéo theo.
    Cũng cùng quan điểm ở việc dùng từ Haiz. Tiếng thuần Việt không đủ để miêu tả các tâm trạng cảm xúc.
     
    Guto_jichi001, tieulong92, Mai4 người khác thích bài này.
  8. Độc Cô Hề

    Độc Cô Hề Gà tích cực

    Bài viết:
    80
    Được thích:
    150
    Đã thích:
    83
    GSP:
    Ap
    Mình nghĩ lời dẫn thì nên cho vào ngoặc kép và chỉnh trạng thái in nghiêng.
     
    Lăng Lam CaChim Cụt thích bài này.
  9. Cục Tẩy

    Cục Tẩy -Tẩy- Nhóm Tác giả

    Bài viết:
    2.381
    Được thích:
    3.238
    Đã thích:
    4.444
    GSP:
    Ap
    Em nó nói đúng ý em về trình bày hội thoại đó chị. Cả thoại và dẫn.
     
    Thảo Little thích bài này.
  10. Cục Tẩy

    Cục Tẩy -Tẩy- Nhóm Tác giả

    Bài viết:
    2.381
    Được thích:
    3.238
    Đã thích:
    4.444
    GSP:
    Ap
    Hoàn là tụi ngôn tình.
    Tui người Việt Nam tui xài hết với chuyển sang tiếng Việt cái phần giới thiệu hết.
     
    Deizi, Violet Lady, conruoinho2 người khác thích bài này.
  11. Cục Tẩy

    Cục Tẩy -Tẩy- Nhóm Tác giả

    Bài viết:
    2.381
    Được thích:
    3.238
    Đã thích:
    4.444
    GSP:
    Ap
    Thế thì sách nhìn loạn cào cào đó bạn.
     
    Chim Cụt thích bài này.
  12. Cục Tẩy

    Cục Tẩy -Tẩy- Nhóm Tác giả

    Bài viết:
    2.381
    Được thích:
    3.238
    Đã thích:
    4.444
    GSP:
    Ap
    Hi hi chứ làm gì có hihi Cụt, theo sách ấy.
     
    Chim Cụt thích bài này.
  13. Chim Cụt

    Chim Cụt đang cố gắng dài ra Gà về hưu

    Bài viết:
    14.367
    Được thích:
    19.005
    Đã thích:
    18.843
    GSP:
    Ap
    Lấy luôn ví dụ của em.

    Lời thoại dùng dấu gạch giữa:
    - Em buồn quá. - Si nói.
    - Ừ! - Sa đáp lại.

    Lời thoại dùng dấu ngoặc kép:
    "Em buồn quá." Si nói.
    "Ừ!" Sa đáp lại.

    Theo chị thấy thì khi dùng gạch đầu dòng để đánh dấu lời thoại thì mới cần dấu gạch giữa để phân biệt lời thoại và lời dẫn. Còn nếu dùng ngoặc kép thì không cần, vì dấu ngoặc kép đã giúp phân biệt lời thoại rõ ràng rồi. Nó dùng cặp dấu đóng-mở mà. :D
     
  14. Chim Cụt

    Chim Cụt đang cố gắng dài ra Gà về hưu

    Bài viết:
    14.367
    Được thích:
    19.005
    Đã thích:
    18.843
    GSP:
    Ap
    Em ơi... Nó cũng giống tình trạng teencode, cần nơi nào đó quy định thống nhất để không dùng á. Chứ chả như không mà các bạn dùng teencode hay hihi, thay vì xài tiếng Việt chuẩn hay hi hi. :D
     
  15. Thảo Little

    Thảo Little -Incredible- Nhóm Tác giả

    Bài viết:
    1.569
    Được thích:
    2.714
    Đã thích:
    2.881
    GSP:
    Ap
    Chim Cụt : Em nghĩ phải dùng dấu "-" để phân biệt chứ nhỉ? Trong các sách em từng đọc, khi họ dùng "..." thì luôn có "-" hoặc "," để phân biệt mà?
    Em chưa biết kiểu này bao giờ nên... =((
     
    Chim Cụt thích bài này.
  16. Chim Cụt

    Chim Cụt đang cố gắng dài ra Gà về hưu

    Bài viết:
    14.367
    Được thích:
    19.005
    Đã thích:
    18.843
    GSP:
    Ap
    Nhưng mà sai ý chị muốn trao đổi mà. :v
     
  17. Youmei

    Youmei Gà con Nhóm Tác giả

    Bài viết:
    72
    Được thích:
    111
    Đã thích:
    17
    GSP:
    Ap
    Vậy những từ như "hông, hổng" có được sử dụng trong văn viết không? Em thấy một số văn còn đưa "vãi,..." một số câu nói đậm chất dung tục hay ảnh hưởng từ đời sống vào văn viết, khi đọc phải nói là tụt cảm xúc trầm trọng! >:D<
     
    Chim Cụt, conruoinhoDiên Vĩ thích bài này.
    1. anphadenta
      được chớ sao hông, chỉ có "vãi" là dung tục thôi, bạn mà đánh đồng "hông", "hổng" là dung tục thì tui hổng chịu đâu à nghen.
       
      anphadenta, 30/6/18
  18. Hexagon

    Hexagon -trong sáng-

    Bài viết:
    3.959
    Được thích:
    8.995
    Đã thích:
    3.671
    GSP:
    Ap
    Mấy từ "hông", "hổng" nghe dễ thương mà :">.
     
  19. thao1011

    thao1011 Vô cùng dễ thương

    Bài viết:
    4.172
    Được thích:
    6.328
    Đã thích:
    3.941
    GSP:
    Ap
    "Hông", "hổng" là tiếng địa phương hay sao á, ai chứ mình thích đọc truyện mà dùng tiếng địa phương nghen. :))
     
    Chim Cụt, conruoinho, Ktmb2 người khác thích bài này.
  20. Cục Tẩy

    Cục Tẩy -Tẩy- Nhóm Tác giả

    Bài viết:
    2.381
    Được thích:
    3.238
    Đã thích:
    4.444
    GSP:
    Ap
    Vãi: không được, trừ trường hợp đoạn hội thoại mà tuyến nhân vật "giang hồ" thì được (tùy hoàn cảnh).
    Hông, hổng: là tiếng địa phương, nếu viết tuyến nhân vật ở địa phương đó phải có đặc trưng vùng miền trong giao tiếp là hiển nhiên.
     
    Deizi, Chim Cụt, conruoinho2 người khác thích bài này.

Chia sẻ trang này