Luật bằng và trắc.

Thảo luận trong 'Các vấn đề chung về sáng tác' bắt đầu bởi Mắt nắng, 6/9/14.

  1. Mắt nắng

    Mắt nắng Gà BT

    Bài viết:
    1.254
    Được thích:
    4.506
    Đã thích:
    2.151
    GSP:
    Ap
    Để giúp các bạn yêu thơ, cô đem một chút kinh nghiệm của mình đến chia sẻ cùng các thành viên của Gác.
    Các bạn đang làm thơ, đã làm thơ hoặc đang có cảm xúc muốn biến thành những dòng chữ có vần điệu. Vậy bạn có thích viết nó thành: lục bát, thất ngôn, tứ tuyệt, trường thiên tứ tuyệt hay là tự do... Cách viết đúng luật phải như thế nào?
    Chúng ta cùng nhau tìm hiểu:
    @};-
    A. Các thể thơ của Việt Nam.
    1/Thể thơ lục bát.
    a, Bài thơ lục bát mẫu.
    2/Thể song thất lục bát.
    3/ Các loại văn thể lớn.
    4/ Lục bát đi vào nhạc.
    Bài viết và sưu tầm: timbuondoncoi.
    5/ Luật bằng trắc trong thơ tám chữ.
    6/ Luật bằng trắc trong thơ tám chữ tt.
    Sưu tầm Long Nguyên.
    7/ Thơ tự do hiện đại.
     
    Chỉnh sửa cuối: 5/11/14
    Sương Mai, nhp, ngocnungocnu28 người khác thích bài này.
  2. Butchivacucgom

    Butchivacucgom -Tẩy- Gà về hưu Nhóm Tác giả

    Bài viết:
    1.751
    Được thích:
    2.785
    Đã thích:
    3.411
    GSP:
    Ap
    Xin phép em/cháu chỉnh sửa enter các câu cho xuống dòng dễ nhìn ạ.
     
    Cốc cafe tốiMắt nắng thích bài này.
  3. Mắt nắng

    Mắt nắng Gà BT

    Bài viết:
    1.254
    Được thích:
    4.506
    Đã thích:
    2.151
    GSP:
    Ap
    1. Thể thơ Lục bát.
    a
    / Đây là một thể thơ hoàn toàn của người Việt Nam; là một loại văn vần không đối nhau. Bắt nguồn ở ca dao, phương ngôn, tục ngữ. Nó có quy luật nhất định là trên sáu chữ, dưới tám chữ gọi là lục bát. Tiếng thứ sáu của cuối câu lục gọi là cước vận (cước = chân) và tiếng thứ sáu gọi là yêu vận (yêu = giữa) của câu tám tiếp theo phải đồng vần với nhau. Đồng thời tiếng thứ tám ở câu ấy phải gieo vần “cước vận” với tiếng cuối của câu lục hàng tiếp theo. Như thế ta thấy câu tám nó vừa có câu “cước vận” vừa có câu “yêu vận”.

    b/ Văn lục bát bao giờ cũng gieo vần bằng, vị trí các thanh trong câu có âm hình như sau:

    B B T T B B (vần)
    B B T T B B (Vần) T B (vần mới)

    Lục bát cũng cho phép không theo luật, áp dụng cho các chữ nằm thứ 1- 3- 5 trong câu, còn gọi nôm na: nhất tam ngũ bất luận. Với nhất tam ngũ bất luận quy định của thể lục bát đỡ bó buộc hơn, tạo cho người viết đỡ bị gò ép. Nhưng nó lại quy định rõ ràng chữ thứ 2- 4- 6 trong câu bắt buộc phải đúng luật, gọi nôm na là nhị tứ lục phân minh.

    Ví dụ: ở câu sáu đầu tiên luật là BB TT BB, nhưng vì tìm không ra chữ ta có thể áp dụng luật bất luận như sau: tB bT BB…

    Sau đây là các bài lục bát tứ tuyệt mẫu nhé.

    .T h ư g i ã n
    l ý q u a n g c h í n h

    Xin thêm ngày tháng vô tư
    Hồn nhiên cười khóc với người vãng lai
    Giúp em đỏ mặt tía tai
    Môi hồng nở... xoá thêm vài nếp nhăn.

    .N í u
    l ý q u a n g c h í n h

    Giơ tay, xin níu nụ cười
    Họa may duyên nợ gặp người ba sinh
    Nhịp cầu gãy
    Trúc trắc tình
    Hoàng hôn níu lại bóng mình... buồn hơn.

    .Trong lục bát tứ tuyệt: hai câu lục bát đầu là hai câu đặt vấn đề. Hai câu sau là nội dung người viết muốn bày tỏ.

    Vần bằng trắc chắc chắn ai cũng biết rồi nhưng tiện thể xin nhắc lại một chút nhé.

    Vần bằng: chữ không dấu và chữ có dấu huyền.
    Vần trắc: chữ có các dấu còn lại.

    Vận là các âm ta gieo nằm trong thanh luật định: ví dụ trong “Thư giãn” câu sáu mở đề là vần Ư “cước vận”, câu tám tiếp “yêu vận” là vần ƯỜI câu “cước vận” là AI. Câu sáu tiếp theo cước vận với câu tám trên là AI và câu tám tiếp theo “yêu vận” là AI và cước vận mở.

    Nếu bài chưa diễn được hết ý, ta lại tiếp tục thực hiện đoạn tứ tuyệt tiếp theo và vẫn thực hiện theo đúng bảng QUY ĐỊNH. Đó gọi là trường thiên lục bát, mỗi đoạn được nối bằng các bài tứ tuyệt lục bát.

    Còn tiếp nhé, các bạn sẽ nói dễ hoặc là biết rồi, nhưng muốn nói đến vấn đề gì cũng phải nói từ dễ sau đó mới đến khó thì quá trình mới đi đúng đường được phải không?
     
    Chỉnh sửa cuối: 6/9/14
  4. Mắt nắng

    Mắt nắng Gà BT

    Bài viết:
    1.254
    Được thích:
    4.506
    Đã thích:
    2.151
    GSP:
    Ap
    Và đây là bài Lục bát bát cú
    LÁ THƠ

    Con sâu non viết thơ tình
    Trên phiến lá gởi hồn nhiên xanh ngời
    Ta giờ lớn chẳng cuộc chơi
    Mắt không đọc, tay không lời huyễn mộng
    Sỏi đá ru… Ngày nguyệt vọng
    Bài thơ tình trở gót bóng thu phai
    Ta giờ lớn... bể trầm ai...
    Nghe xương lá mỏng, thở dài tiếng nghiêng.
     
    Chỉnh sửa cuối: 23/10/14
  5. MotKeVoDanh

    MotKeVoDanh Gà BT

    Bài viết:
    1.536
    Được thích:
    4.572
    Đã thích:
    4.995
    GSP:
    Ap
    Gác bút lại theo má học thơ thôi...:D:D:D
     
  6. Mắt nắng

    Mắt nắng Gà BT

    Bài viết:
    1.254
    Được thích:
    4.506
    Đã thích:
    2.151
    GSP:
    Ap
    Nếu bạn có đọc bài thơ bát cú trên, bạn phát hiện ra điều gì? Bạn có thể nêu ra không? Bạn có thắc mắc gì ở bài thơ ấy. Xin nhắc khẽ, ở đây không bình luận nó hay hay không bạn nhé, chúng ta đang thảo luận về luật.
     
  7. tieulong92

    tieulong92 Gà tích cực Nhóm Tác giả

    Bài viết:
    242
    Được thích:
    682
    Đã thích:
    249
    GSP:
    Ap
    Con sâu non viết thơ tình
    Trên phiến lá gởi hồn nhiên xanh ngời
    Ta giờ lớn chẳng cuộc chơi
    Mắt không đọc, tay không lời huyễn mộng
    Sỏi đá ru… Ngày nguyệt vọng
    Bài thơ tình trở gót bóng thu phai
    Ta giờ lớn.. bể trầm ai...
    Nghe xương lá mỏng, thở dài tiếng nghiêng.

    Nói nôm na là không theo luật trắc bằng như thơ lục bát.
     
    StarlightMắt nắng thích bài này.
  8. Mắt nắng

    Mắt nắng Gà BT

    Bài viết:
    1.254
    Được thích:
    4.506
    Đã thích:
    2.151
    GSP:
    Ap
    Không bình thơ Danh ơi, ở đây đang bàn về luật nhé. Thơ lục bát sao thành bảy chữ được.
     
    Chỉnh sửa cuối: 6/9/14
  9. Mắt nắng

    Mắt nắng Gà BT

    Bài viết:
    1.254
    Được thích:
    4.506
    Đã thích:
    2.151
    GSP:
    Ap
    Đúng vậy bài thơ lục bát trên nó nằm vào vần trắc luật bằng, hoan hô sự nhận xét của Tiểu Long, vậy Long thử một lục bát tứ tuyệt mang vào đây nha. Ở đây đang bàn về bài thứ 1 ở trên. Những bài thơ chỉ mang tính ví dụ để mọi người nắm luật. Từ việc nhặt được sạn, tức là bạn đã hiểu luật của Lục bát.
     
    Chỉnh sửa cuối: 6/9/14
  10. MotKeVoDanh

    MotKeVoDanh Gà BT

    Bài viết:
    1.536
    Được thích:
    4.572
    Đã thích:
    4.995
    GSP:
    Ap
    Vân vân... :-s:-s:-s

    Mà Danh có một vấn đề thế này:

    Danh cũng tính nhiều lần làm thể Lục bát này nhưng gặp cái vấn đề này... Làm xong câu 6 thì nhiều khi đọc lại xong lại thấy thiếu thiếu gì đó, rồi lại làm thành 7, mà 7 chữ thì dư thừa quá... Còn 6 chữ thì đọc cứ như thiếu ý ấy...:-B:-B:-B
     
    StarlightMắt nắng thích bài này.
  11. Mắt nắng

    Mắt nắng Gà BT

    Bài viết:
    1.254
    Được thích:
    4.506
    Đã thích:
    2.151
    GSP:
    Ap
    Lục bát là hai câu 14 chữ sao thiếu ý được. Chỉ là vốn từ của mình có giàu hay nghèo mà thôi, cứ tuân thủ luật.
    BB TT BB
    BB TT BB TB
    Là được rồi.
     
    Chỉnh sửa cuối: 6/9/14
  12. Mắt nắng

    Mắt nắng Gà BT

    Bài viết:
    1.254
    Được thích:
    4.506
    Đã thích:
    2.151
    GSP:
    Ap
    Ví dụ:
    Cậu Danh bí chữ làm thơ
    Nên kêu ý nó vòng vo bắt rầu.

    Bí nữa thì đem nhất tam ngũ bất luận vào mà dùng.
     
  13. tieulong92

    tieulong92 Gà tích cực Nhóm Tác giả

    Bài viết:
    242
    Được thích:
    682
    Đã thích:
    249
    GSP:
    Ap
    Làm thơ hãy nhớ vài điều
    Gieo vần phải biết đong liều cho hay
    Trắc bằng xen kẻ vui vầy
    Thơ thêm khúc hát tầng mây thêm màu.

    P/s: Câu cuối lúng túng chẳng biết thế nào cho hay nên gieo đại.
     
    Ktmb, StarlightMắt nắng thích bài này.
  14. Mắt nắng

    Mắt nắng Gà BT

    Bài viết:
    1.254
    Được thích:
    4.506
    Đã thích:
    2.151
    GSP:
    Ap
    Làm nhiều sẽ rất dễ Long ơi, từ từ mà kiếm "từ". Lục bát của mình sẽ hay lúc nào đó bất ngờ lắm.
     
    Chỉnh sửa cuối: 23/10/14
    Áng Mây Lập Dị, Starlighttieulong92 thích bài này.
  15. Ktmb

    Ktmb Gà ngơ Nhóm Tác giả

    Bài viết:
    2.768
    Được thích:
    5.493
    Đã thích:
    6.348
    GSP:
    Ap
    Bài này hay mà thể thơ khó làm lắm, không như luật lục bát thông thường. Tác giả đúng là cao thủ. Của cô Nắng ạ? :x
     
    Starlight, Mắt nắngMotKeVoDanh thích bài này.
  16. MotKeVoDanh

    MotKeVoDanh Gà BT

    Bài viết:
    1.536
    Được thích:
    4.572
    Đã thích:
    4.995
    GSP:
    Ap
    Để tôi thử một câu thơ,
    Trong ngày của gió cùng mơ đến tình,
    Hồn tôi gởi những câu tình,
    Nhưng mà cố ghép câu tình chẳng xong...

    P/s: Học là phải hành nên thử một đoạn vậy...:D
     
    Giản Đơn, Starlight, Ktmb2 người khác thích bài này.
  17. BichHuyetTranTinh

    BichHuyetTranTinh Gà cận Nhóm Tác giả

    Bài viết:
    351
    Được thích:
    881
    Đã thích:
    3.319
    GSP:
    Ap
    Câu tình anh lấy ở đâu?
    Sao ghép không được, sao câu không vần?
    Hay để em thử một lần
    Giúp anh tìm chữ anh cần nghe anh.

    P/s: Bài viết chỉ mang tính chất lừa tình. :D
     
    Starlight, MotKeVoDanh, Ktmb3 người khác thích bài này.
  18. Mắt nắng

    Mắt nắng Gà BT

    Bài viết:
    1.254
    Được thích:
    4.506
    Đã thích:
    2.151
    GSP:
    Ap
    MotKeVoDanh
    Để tôi thử một câu thơ,
    Trong ngày của gió cùng mơ đến tình,
    Hồn tôi gởi những câu tình,
    Nhưng mà cố ghép câu tình chẳng xong...
    Bắt đầu tốt rồi đó chứ, mình chỉ chú trọng luật trước, kế đến sẽ nói đến ý và cảm xúc sau nhé.
     
    Áng Mây Lập Dị, KtmbCốc cafe tối thích bài này.
  19. libra_2000

    libra_2000 Gà BT Nhóm Chuyển ngữ

    Bài viết:
    1.067
    Được thích:
    1.746
    Đã thích:
    1.680
    GSP:
    Ap
    :xHay quá cô ơi.
    Cô ơi cháu muốn làm thơ
    Mà sao cháu cứ lơ mơ thế này?
     
    Starlight, Ktmb, xiaofang1 người khác thích bài này.
  20. BichHuyetTranTinh

    BichHuyetTranTinh Gà cận Nhóm Tác giả

    Bài viết:
    351
    Được thích:
    881
    Đã thích:
    3.319
    GSP:
    Ap
    Giết người không cần dùng dao
    Không cần dùng tới ca dao tận tường
    Nhẹ nhàng êm ả văn chương
    Hồn bay phách lạc, cũng thường thế thôi.

    Chào Nắng, nha, cảm ơn bông hoa của bạn.​
     

Chia sẻ trang này