Gác Sách yêu tiếng Việt

Thảo luận trong 'Đồng hành cùng Gác Sách' bắt đầu bởi Chim Cụt, 2/1/14.

  1. Diên Vĩ

    Diên Vĩ Gà BT

    Bài viết:
    1.639
    Được thích:
    2.354
    Đã thích:
    3.609
    GSP:
    Ap
    Lai căn/căng là gì ạ? :-ss
     
  2. Catcat

    Catcat Why so serious? Nhóm Chuyển ngữ

    Bài viết:
    684
    Được thích:
    1.494
    Đã thích:
    893
    GSP:
    Ap
    Theo trang này thì
    http://tratu.soha.vn/dict/vn_vn/Cà_trớn
    Cà trớn

    Tính từ [​IMG]
    (Phương ngữ, Khẩu ngữ) quá đà, không nghiêm túc
    tính hay cà trớn
    ăn nói cà trớn

    Còn theo trang này thì:
    http://vi.wiktionary.org/wiki/cà_chớn
    Tính từ

    cà chớn

    1. Xem ba trợn.
    2. Tính từ
      ba trợn
      1. (Ph.; kng.) . nhiều biểu hiện về tư cách rất đáng chê, như thiếu đứng đắn, thiếu thật thà, ba hoa, không ai có thể tin cậy được. Một người nói một đằng làm một nẻo. Không giữ lời hứa.
        Thằng cha ba trợn.
        Ăn nói ba trợn.
        Đồ ba trợn
        .
      Và theo vài trang xã hội thì "cà chớn" là: "Tôi ngần ngại mãi khi viết đến hai chữ “cà chớn” này. Bởi cà chớn khó định nghĩa như thế nào cho chính xác. Cà chớn không hề có nghĩa là láo lếu, cũng không có ý nghĩa là xấu xa, nhảm nhí. Thí dụ bạn hẹn một người bạn đi uống cà phê, nhưng anh ta đến muộn, bạn phán là “thằng cà chớn”. Vậy không có nghĩa là anh bạn kia là một người bạn xấu. Hoặc bạn nghe một người bạn nào đó đùa dai một câu như “trông cô gái kia phốp pháp, có vẻ hạp với ông đấy”. Bạn chỉ có thể kết tội anh ta là cà chớn chứ không thể cho là anh ta nói láo. Đôi khi nó có nghĩa là xấu, đôi khi nó có nghĩa là vui đùa, đôi khi nó có nghĩa là không tốt, không xấu nữa. Thí dụ, bạn nói về một người bạn rằng: “Thằng ấy nó cà chớn thế thôi chứ không xấu bụng đâu”. Vậy cà chớn là không tốt cũng không xấu.

      Xem ra hai tiếng “ cà chớn” này rất khó dịch sang tiếng ngoại quốc. Xin nhờ các dịch giả, các nhà nghiên cứu về ngôn ngữ học làm ơn dịch giùm. Tôi cứ nghĩ, nếu không là người Việt Nam thì khó mà hiểu nổi “cà chớn” có nghĩa là gì. Tuy nhiên người Việt Nam nào cũng có thể cảm nhận được, hiểu ngầm được hai tiếng này. Nhóm chữ “văn hóa cà chớn” tôi dùng ở đây mang tất cả các ý trên.

      Lại cũng xin xác minh rằng hai tiếng “cà chớn” đã có từ thời xa xưa chứ không phải chữ nghĩa hay lời nói mới phát sinh vào thời đại ngày nay ở Việt Nam (không phải chữ nghĩa VC). Tôi nhớ rằng khi còn nhỏ, khoảng trên dưới 10 tuổi, mỗi buổi chiều khi tôi mê đá bóng hay đánh bóng chuyền, bóng bàn, về nhà trễ, tôi thường bị anh tôi mắng là “thằng cà chớn”. Tôi nghĩ ông ấy đã dùng chữ này thật chính xác. Nếu tôi mê đánh đinh đánh đáo, anh tôi có thể mắng là “thằng bố láo, thằng lười, ham chơi hơn thích học”, nhưng tôi mê thể thao cũng như ông ấy thì ông không dùng chữ “láo” được mà chỉ có thể có thể cho tôi là “thằng cà chớn” là đúng nhất. Đôi khi người ta còn dùng là “cà chớn, cà cháo”, nhưng chữ “cháo” này không có nghĩa gì khác cả, chỉ là câu nói quen miệng cho trơn, cho xôm tụ thôi. Nhưng khi người ta nói “người ngợm đâu mà bẩn thế”, chữ “ngợm” ở đây có thêm nghĩa xấu, chứ nói về một người tốt, không ai thêm chữ “ngợm” vào cả. Thế mới biết chữ nghĩa Việt Nam thâm thúy lắm. Cũng cùng một nhóm chữ, nhưng mỗi trường hợp phải được hiểu theo một ý khác nhau và hiểu được đúng lại càng khó. Đôi khi chỉ còn là sự cảm nhận của những người cùng chung một dân tộc, một huyết thống." (VQ)
    Nguồn: http://vietcadao.com/huongdan/giao-duc/ban-ve-2-chu-quot-ca-chon-quot-23444.html
     
    Lê La, conruoinhoDu Ca thích bài này.
  3. Du Ca

    Du Ca Gà BT

    Bài viết:
    4.815
    Được thích:
    6.634
    Đã thích:
    8.963
    GSP:
    Ap
    Lai căn/Lai căng là kiểu như pha tạp nhiều thứ bên ngoài, thường là không tốt, khiến cho bản thân trở nên lố bịch, hoặc xấu đi. Rộng hơn là pha tạp văn hóa ngoại lai đó em.:D
     
    Lê LaDiên Vĩ thích bài này.
  4. Du Ca

    Du Ca Gà BT

    Bài viết:
    4.815
    Được thích:
    6.634
    Đã thích:
    8.963
    GSP:
    Ap
    Catcat: Có khi nào từ Cà trớn/ Cà chớn này bị đọc lệch đi không chị? Kiểu như nói đớt chữ Tr thành chữ Ch hoặc ngược lại ý.
     
    Chỉnh sửa cuối: 3/7/14
    Lê LaCatcat thích bài này.
  5. Catcat

    Catcat Why so serious? Nhóm Chuyển ngữ

    Bài viết:
    684
    Được thích:
    1.494
    Đã thích:
    893
    GSP:
    Ap
    Vậy là theo định nghĩa, "cà trớn" nghĩa là ăn nói, hành động quá đà, quá trớn. Có thể bắt đầu được dùng nhiều, nhưng cá nhân cảm quan chị thấy từ này đọc không thuận.
    "Cà chớn", theo ý chị, nghĩa là không nghiêm túc, đùa bỡn, tài tử, thiếu trách nhiệm ... tùy theo ngữ cảnh. Ví dụ chị đưa ra ngữ cảnh dưới đây thì thấy sử dụng từ "cà chớn" hoàn toàn thuận.
    Ví dụ :
    - Mai, hồi chiều con nhỏ Thúy có qua đưa chìa khóa cho mày không?
    - Không thấy xuất hiện cũng không có nhắn gì hết
    - Con nhỏ cà chớn vậy trời? Rồi tối sao mày có chìa khóa vô phòng?
    Chị nhớ đâu trong truyện của Nguyễn Nhật Ánh cũng có sử dụng từ "cà chớn", truyện Harry Potter Lý Lan dịch cũng sử dụng từ "cà chớn". Xét tính vùng miền, thì từ "cà chớn" sử dụng cho miền Nam nhiều nhất, bởi vậy chị nghĩ tùy theo văn phong, ngữ cảnh mà cần hay không cần sửa từ "cà chớn" thành "cà trớn".
    * Lưu ý là nghĩa của mỗi từ hoàn toàn khác nhau nha.
     
    Lê La, Chim Cụt, Haiiro2 người khác thích bài này.
  6. Catcat

    Catcat Why so serious? Nhóm Chuyển ngữ

    Bài viết:
    684
    Được thích:
    1.494
    Đã thích:
    893
    GSP:
    Ap
    Chị có nghĩ, nhưng chị thấy không phải, nhất là xét theo tính vùng miền miền Nam hay nói chớt :). Nhưng hoàn toàn không phải vậy. "Cà chớn" ở đây thể hiện nghĩa rất rõ là một kiểu lông bông, nói đầu làm đuôi, vô tư lự, chưa đủ trách nhiệm với lời nói hành động, đôi khi từ này thốt trong tình trạng bực bội thì nó hàm ý xấu hơn chút, là chửi người kia láo lếu, không đáng tin.
     
    Lê La, Chim Cụt, conruoinho1 người khác thích bài này.
  7. thao1011

    thao1011 Vô cùng dễ thương

    Bài viết:
    4.148
    Được thích:
    6.297
    Đã thích:
    3.941
    GSP:
    Ap
    Em nhớ có một tựa sách là "Khi cà chớn gặp cà chua". :D
     
    Catcat, Chim CụtDu Ca thích bài này.
  8. Du Ca

    Du Ca Gà BT

    Bài viết:
    4.815
    Được thích:
    6.634
    Đã thích:
    8.963
    GSP:
    Ap
    Đúng vậy.:D
     
    thao1011 thích bài này.
  9. Du Ca

    Du Ca Gà BT

    Bài viết:
    4.815
    Được thích:
    6.634
    Đã thích:
    8.963
    GSP:
    Ap
    Nhưng mà sao em thấy khó phân biệt được 2 từ Cà trớn với Cà chớn nha chị Catcat , nếu nó khác nghĩa.:-/
     
    conruoinho thích bài này.
  10. .F.

    .F. Gà con

    Bài viết:
    45
    Được thích:
    135
    Đã thích:
    227
    GSP:
    Ap
    Về từ cà chớn/cà trớn, mình nghiêng về "cà chớn" nhiều hơn, có lẽ vì trước giờ từ này mình gặp nhiều hơn từ "cà trớn".

    Về nguồn gốc của nó, mình thiên về lời giải thích của một số người cho rằng đó là từ Việt gốc Miên ( Khmer). Xét theo khía cạnh lịch sử, vùng đất Nam Bộ là vùng đất được mở rộng từ đời nhà Nguyễn nên dân cư trong miền mang nguồn gốc của khá nhiều dân tộc, vì vậy ngôn ngữ Nam Bộ phong phú với nhiều từ mượn nước ngoài. Mình cho rằng từ "cà chớn" cũng là một trong những từ như vậy. Tất nhiên, từ một số từ mượn có lẽ dân ta cũng dựa vào đó để tạo ra ngôn ngữ mới cho dân tộc, ví dụ một số từ mình hay được nghe: cà tưng, cà tửng, cà tàng,... Những từ này, theo kiến thức của mình, những từ sau từ "cà" đều là từ thuần Việt.

    Vừa tìm được một tài liệu khá đầy đủ về những từ "cà" này: http://namkyluctinh.org/a-ngonngu/nhphuoc-ca.pdf

    Còn từ lai căng/lai căn, mình thiên về "lai căn", với từ "lai" thuần Việt mang nghĩa lai tạo; và từ "căn", từ Hán - Việt mang nghĩa gốc rễ. Ý nghĩa của nó là: pha tạp văn hóa nước ngoài một cách quá đáng. Còn việc hầu hết từ điển xuất hiện từ "lai căng" thì mình đoán, sai nhiều thành đúng.
     
    Lê La, Diên Vĩ, Chim Cụt6 người khác thích bài này.
  11. conruoinho

    conruoinho Gà ăn mày Gà về hưu Nhóm Chuyển ngữ

    Bài viết:
    1.961
    Được thích:
    4.714
    Đã thích:
    5.614
    GSP:
    Ap
    Cho mình hỏi lạc đề chút cho bài chuyển ngữ:
    1. tắt thở hay tắc thở?
    Ngữ cảnh: Chạy hụt hơi muốn tắt thở luôn.

    2. tắc nghẽn hay tắt nghẽn?
    Ngữ cảnh: Đường phố giao thông tắc nghẽn, đi lại khó khăn.

    Đọc mấy từ điển thì tóm lại là họ ghi nghĩa như sau:
    tắt: ngừng lại hẳn (tắt lửa, tắt đèn,...)
    tắc: mắc kẹt, không lưu thông được (tắc mạch, tắc cống,...)

    Cả nhà coi dùm trong ngữ cảnh như trên có đúng không nha. :D
     
    Lê La, Catcat, Chim Cụt1 người khác thích bài này.
  12. Du Ca

    Du Ca Gà BT

    Bài viết:
    4.815
    Được thích:
    6.634
    Đã thích:
    8.963
    GSP:
    Ap
    1. Tắt thở hay Tắc thở:
    Trong ngữ cảnh này, mình nghĩ là dùng từ Tắt thở. Nó biểu hiện cho tình trạng mệt lã người, như ngừng thở luôn vậy.
    => Tắt thở: Có lẽ đúng & Tắc thở: Có lẽ sai.

    2. Tắc nghẽn
    hay Tắt nghẽn:
    Còn trong ngữ cảnh này, thì dùng Tắc nghẽn. Nó như do một vật thể nào đó, tác động vào, chặn lại làm cho việc đang diễn ra bị ngưng lại.
    => Tắt nghẽn: Có lẽ sai. & Tắc nghẽn: Có lẽ đúng.
    P.s. Thêm tí là Giùm chứ không phải dùm Ruồi á.:D
     
    Chỉnh sửa cuối: 5/7/14
    Lê La, Catcat, Chim Cụt1 người khác thích bài này.
  13. Haiiro

    Haiiro Gà BT ☆☆☆

    Bài viết:
    2.025
    Được thích:
    4.988
    Đã thích:
    2.299
    GSP:
    Ap
    Theo em:
    1. Cái nào cũng được, tùy sắc thái người dùng muốn sử dụng để biểu đạt.
    2. Tắc nghẽn.
     
    conruoinho, Chim CụtDu Ca thích bài này.
  14. Catcat

    Catcat Why so serious? Nhóm Chuyển ngữ

    Bài viết:
    684
    Được thích:
    1.494
    Đã thích:
    893
    GSP:
    Ap
    Từ Ruồi bôi đậm cho ngữ cảnh là đúng rồi á.
     
    Chim Cụt, conruoinhoDu Ca thích bài này.
  15. vuthungoc

    vuthungoc Gà cận

    Bài viết:
    919
    Được thích:
    1.295
    Đã thích:
    1.441
    GSP:
    Ap
    Dan díu, gian díu, gian ríu từ nào là chính xác vậy các bạn?
     
    conruoinho, Chim Cụt, Hexagon1 người khác thích bài này.
  16. thao1011

    thao1011 Vô cùng dễ thương

    Bài viết:
    4.148
    Được thích:
    6.297
    Đã thích:
    3.941
    GSP:
    Ap
    Em hay dùng dan díu.
    Chờ chị Du Ca trả lời. :3
     
    vuthungoc, Chim CụtDu Ca thích bài này.
  17. Du Ca

    Du Ca Gà BT

    Bài viết:
    4.815
    Được thích:
    6.634
    Đã thích:
    8.963
    GSP:
    Ap
    Ai nha, chị không phải lúc nào cũng đúng đâu em:-j. Chủ đề này mở ra là để mọi người cùng thảo luận á>:D<. Nên có gì cứ thoải mái nha. Để chị đi tìm thử từ nào nó chuẩn hơn.;))
     
    Lê Laconruoinho thích bài này.
  18. thao1011

    thao1011 Vô cùng dễ thương

    Bài viết:
    4.148
    Được thích:
    6.297
    Đã thích:
    3.941
    GSP:
    Ap
    Nhưng mà chị hay tìm được nhiều tự liệu. :3 Chứ em hông có biết tìm. :3
     
    Du Ca thích bài này.
  19. Catcat

    Catcat Why so serious? Nhóm Chuyển ngữ

    Bài viết:
    684
    Được thích:
    1.494
    Đã thích:
    893
    GSP:
    Ap
    Chị nghĩ từ "dan díu" đúng. Từ "gian díu" là viết sai, và "gian ríu" chị nghĩ là sai nốt, do lỗi gõ thôi chứ hoàn toàn không có nghĩa gì.
    Theo trang này:
    Dan díu

    Động từ [​IMG]
    (Từ cũ) (trai gái) có quan hệ yêu đương, gắn bó với nhau
    "Miệt mài trong cuộc truy hoan, Càng quen thuộc nết, càng dan díu tình." (TKiều)
    có quan hệ yêu đương không chính đáng
    hai người dan díu với nhau đã lâu
    Đồng nghĩa: tằng tịu
    http://tratu.soha.vn/dict/vn_vn/Dan_díu
    => Dan díu: Có lẽ đúng. - Gian díu: Có lẽ sai, - Gian ríu: Có lẽ sai.
     
    Sửa lần cuối bởi điều hành viên: 13/7/14
    Lê La, vuthungoc, conruoinho3 người khác thích bài này.
  20. Catcat

    Catcat Why so serious? Nhóm Chuyển ngữ

    Bài viết:
    684
    Được thích:
    1.494
    Đã thích:
    893
    GSP:
    Ap
    Chị có nói ý chị ở bài trên đó Du Ca , chị nghĩ hai từ có hai nghĩa hoàn toàn khác nhau, tùy theo ngữ cảnh đó.
     
    Du Ca thích bài này.

Chia sẻ trang này