Gác Sách yêu tiếng Việt

Thảo luận trong 'Đồng hành cùng Gác Sách' bắt đầu bởi Chim Cụt, 2/1/14.

  1. timbuondoncoi

    timbuondoncoi Gà BT Nhóm Chuyển ngữ Nhóm Tác giả ☆☆☆

    Bài viết:
    2.125
    Được thích:
    6.577
    Đã thích:
    3.213
    GSP:
    Ap
    Cảm ơn em Chim nhé >:D<. Đại khái Gồ thẳng tiến thì sẽ thấy "kìm chế" xuất hiện rất phổ biến, đặc biệt là những phương tiện thông tin đại chúng. :(
     
    Lê LaDu Ca thích bài này.
  2. Chim Cụt

    Chim Cụt đang cố gắng dài ra Gà về hưu

    Bài viết:
    14.364
    Được thích:
    19.010
    Đã thích:
    18.843
    GSP:
    Ap
    Dạ, em khi nào bí, không có từ điển giấy mới tra từ điển online. Em khá là không tin tưởng chúng. :D
    Ví dụ như từ tán loạn mà bảo đồng nghĩa là toán loạn thì em cũng chịu :v
     
    timbuondoncoi thích bài này.
  3. Mưa Mùa Hạ

    Mưa Mùa Hạ Gà BT Nhóm Tác giả ☆☆☆

    Bài viết:
    2.936
    Được thích:
    10.045
    Đã thích:
    7.771
    GSP:
    Ap
    Ôi, em đọc mà hoa mắt chóng mặt với phong ba bão táp của ngữ pháp Việt Nam. Chị Chim, Du Ca và Tim thật là "từ điển sống" cho các bạn có thắc mắc. Em đánh dấu để nghiên cứu dần dần.
    Mục này rất hay ạ. :x
     
    Lê La, Du Catimbuondoncoi thích bài này.
  4. Haiiro

    Haiiro Gà BT ☆☆☆

    Bài viết:
    2.025
    Được thích:
    4.988
    Đã thích:
    2.299
    GSP:
    Ap
    3 từ này chị nào cũng đưa ra ở trên rồi ấy ạ. Quan điểm của em cứ là không cần phức tạp hóa vấn đề. Từ "kìm" với từ "kềm", "kiềm" có nghĩa tương đồng nên theo em thì 3 từ đó từ nào cũng không sai.
    Ví dụ nói "Tôi muốn xông vào đánh nhau với hắn lắm nhưng phải kìm lại.", nếu thay bằng "kềm" hoặc "kiềm" vào em lại thấy không thích hợp, lọt tai bằng.
    Từ "toán loạn" mặc dù em không dùng nhưng tra từ điển vẫn có, nhưng mà nó được cho là khẩu ngữ. Cái khẩu ngữ thì do mình phát âm mà thành nên nó thiên biến vạn hóa vậy. Theo em mình giới hạn trong văn viết, chỉ dùng trong ngữ cảnh có chủ ý là được mà?
    Em thấy ngôn ngữ được hình thành trong đời sống thì phần không nhỏ là do thói quen, dùng nhiều từ nào thì đương nhiên sẽ thấy từ khác mặc dù đồng nghĩa nhưng thấy xa lạ hơn thôi. Lại nói thêm từ "hoang hoải" mình thảo luận ở trên, tuy gặp nhiều, dùng nhiều nhưng từ điển làm gì có. Cả từ "chênh chao"... nữa. Rất nhiều từ hình thành từ đời sống mà hình như chúng ta cho nó là đương nhiên tồn tại không cần viện đến văn bản. Nếu từ lớn như thế không có trong từ điển mà còn chấp nhận được thì sao lại không chấp nhận được từ "kìm chế" ạ? :D
     
  5. Chim Cụt

    Chim Cụt đang cố gắng dài ra Gà về hưu

    Bài viết:
    14.364
    Được thích:
    19.010
    Đã thích:
    18.843
    GSP:
    Ap
    Fuju: Quan điểm của chị khác em.

    Ngôn ngữ biến hóa theo thời gian, chị đồng ý. Hoang hoải hay chênh chao không có trong từ điển là lỗi của những người biên tập chăng? Ví dụ như selfie của tiếng Anh, trước đâu có, giờ mới được Oxford đưa vào từ điển. Theo chị, cái này mới gọi là ngôn ngữ biến hóa.

    Còn như toán loạn thì ứ được. Đó là dùng sai. Hồi lâu, chị đọc được một bài viết về sự khác nhau trong cách dùng từ, ví dụ như quá trình tiến trình. Chúng ta phần nhiều dùng quá trình cho cả việc ở tương lai lẫn quá khứ. Nhưng mấy ai quan tâm quá trong quá trình nghĩa là gì đâu.

    Chị cũng không dám tìm hiểu chuyên sâu gì cả nhưng để tránh rối thì về từ ngữ, chị thích những phương án đúng nhất chứ không thích tương tự. :v
     
    Lê La, Du Ca, Ngọc đình1 người khác thích bài này.
  6. timbuondoncoi

    timbuondoncoi Gà BT Nhóm Chuyển ngữ Nhóm Tác giả ☆☆☆

    Bài viết:
    2.125
    Được thích:
    6.577
    Đã thích:
    3.213
    GSP:
    Ap
    Như em nói, trước khi đưa ra thảo luận ở đây, chị cũng tra từ này trên một số diễn đàn, cũng thấy khá nhiều tranh luận khác nhau và phần đông ai cũng chấp nhận cả ba, dù từ "kìm chế" chị đưa ra thảo luận không có trong từ điển tiếng Việt như đã phân tích ở trên. Vậy nên chị mới đưa nó vào để lấy thêm ý kiến của mọi người trên Gác.

    Cá nhân chị, với tư cách là một người viết, không biết thì thôi, nếu như đã biết, đã tìm hiểu thì chị vẫn muốn mình viết đúng từ điển hơn và sử dụng phương ngữ nếu cần thiết và hợp với văn cảnh.

    Nếu những từ hoang hoải và chênh chao chứng minh được tầng nghĩa và giá trị của nó trong một chặng đường văn học nhất định, chị nghĩ không sớm thì muộn chúng ta cũng nên cập nhật thêm vào từ điển tiếng Việt, vì mọi người dùng nhiều, nhưng từ điển lại không có nên chị hiếm (hiện tại là chưa) dùng hai từ này, có thể chị khá cứng nhắc.

    Chị ví dụ một từ cụ thể: Giùmdùm, miền Nam chị không ai nói "giùm" cả, nhưng tại sao dùm lại không được xem là một phương ngữ như bao từ khác?
     
    Lê Laconruoinho thích bài này.
  7. conruoinho

    conruoinho Gà ăn mày Gà về hưu Nhóm Chuyển ngữ

    Bài viết:
    1.961
    Được thích:
    4.714
    Đã thích:
    5.614
    GSP:
    Ap
    Chị timbuondoncoi dẫn chứng đúng ý em quá ạ. Từ giùm và dùm lúc trước cũng tranh luận trong này. Ai giùm thì giùm chứ em vẫn dùm. :D
     
    Lê La, Du Catimbuondoncoi thích bài này.
  8. Smigel Nguyễn

    Smigel Nguyễn Gà BT ☆☆☆

    Bài viết:
    1.234
    Được thích:
    2.635
    Đã thích:
    2.551
    GSP:
    Ap
    Em muốn phân biệt hai cụm từ "chót lưỡi đầu môi" và "trót lưỡi đầu môi" ạ, ai giúp em với!
    Em cảm ơn chị Chim ạ, em không biết góc này.
     
    Lê La, conruoinho, Du Ca1 người khác thích bài này.
  9. Chim Cụt

    Chim Cụt đang cố gắng dài ra Gà về hưu

    Bài viết:
    14.364
    Được thích:
    19.010
    Đã thích:
    18.843
    GSP:
    Ap
    Tra nguyên cụm thế này hơi khó. Chị cũng không có từ điển thành ngữ nhưng có thể giải thích cho em theo cách chị hiểu thế này.
    • chót dt. Chỗ cuối cùng: Chót cây, chót núi.
      2. Cuối, sau hết: Hạn chót, sau chót. || Áp chót: Gần chót.
    • trót bt. 1. Trọn vẹn: Đã tu tu trót, qua thì thì thôi (Ng. Du).
      2. đt. Đã lỡ lầm: Cùng nhau đã trót nặng lời (Ng. Du).
    Thành ngữ chót lưỡi đầu môi là ý nói không thật lòng, nói cho có, nói rồi để đó làm hàng... Hiểu cách khác là nói láo, không giữ lời...

    Xét từ đầu môi thì chót lưỡi là hợp lý. Rất nhiều thành ngữ có kiểu dùng các từ đối lập nhau thế này, ví dụ như đi hỏi già về hỏi trẻ, đổi trắng thay đen, kẻ tung người hứng, năm chìm bảy nổi...

    Dó đó, chị nghĩ trót lưỡi đầu môi là không đúng. Rất có thể âm ch tr không được phân biệt rõ ràng trong văn nói nên dẫn đến nhầm lẫn. Cũng có thể nhiều người hiểu sai nghĩa từ chót thành lỡ lời nên sửa thành trót.

    Ừm, chị giải thích được vậy thôi, chuyên môn hơn nữa thì chị chịu. :D

    chót lưỡi đầu môi (CÓ LẼ ĐÚNG) # trót lưỡi đầu môi (CÓ LẼ SAI)
     
  10. Smigel Nguyễn

    Smigel Nguyễn Gà BT ☆☆☆

    Bài viết:
    1.234
    Được thích:
    2.635
    Đã thích:
    2.551
    GSP:
    Ap
    Dạ, em hiểu rồi, em cảm ơn chị ạ!
     
    Du Ca thích bài này.
  11. Catcat

    Catcat Why so serious? Nhóm Chuyển ngữ

    Bài viết:
    684
    Được thích:
    1.494
    Đã thích:
    893
    GSP:
    Ap
    Vụ từ này chị em mình bức xúc rồi hen Ruồi? :) Chị vẫn luôn muốn xài "dùm", và người quen bạn chị hầu như xài "dùm", mà Diễn đàn mình thống nhất "giùm" thì chị sẽ dùng "giùm", chứ đôi khi cũng không vui vẻ mấy :).
     
    Lê La, conruoinho, Du Ca1 người khác thích bài này.
  12. Catcat

    Catcat Why so serious? Nhóm Chuyển ngữ

    Bài viết:
    684
    Được thích:
    1.494
    Đã thích:
    893
    GSP:
    Ap
    Câu ví dụ em đưa thì dùng "kìm" đúng rồi Fuju , "kìm lại" là đúng, nhưng "kìm chế" nghe không thuận tai bằng "kiềm chế", hoặc giả "kìm hãm" chị thấy thuận hơn "kiềm hãm".
     
    Lê LaDu Ca thích bài này.
  13. Du Ca

    Du Ca Gà BT

    Bài viết:
    4.815
    Được thích:
    6.634
    Đã thích:
    8.963
    GSP:
    Ap
    :)):)):)).
     
  14. Du Ca

    Du Ca Gà BT

    Bài viết:
    4.815
    Được thích:
    6.634
    Đã thích:
    8.963
    GSP:
    Ap
    Mình đang phân vân, không biết nên xử vụ này như thế nào, bà con giúp mình với.
    • Xúi dục hay Xúi giục
    • Dục tốc bất đạt hay Giục tốc bất đạt

    Ngữ cảnh:
    Nông dân đói khát nghe lời xúi dục của bọn phản loạn, rủ nhau kéo bè kéo đảng đi ăn cướp. Những kế sách của thái sư phải chăng như lửa đô thêm dầu, gây thêm mầm phản loạn. Trộm nghĩ: dục tốc bất đạt. Những ý kiến của thái sư chẳng hợp với đạo Trung Dung.

    => Mình nghĩ ý nghĩa của từ "dục" trong ngữ cảnh trên là như nhau, nhưng tra từ điển nó lại là Xúi giụcDục tốc bất đạt.:-s
     
    Lê La, conruoinhoChim Cụt thích bài này.
  15. Catcat

    Catcat Why so serious? Nhóm Chuyển ngữ

    Bài viết:
    684
    Được thích:
    1.494
    Đã thích:
    893
    GSP:
    Ap
    Chị chưa tra từ điển nha Ca :D. Ngu ý của chị đúng như em tra từ điển là Xúi giụcDục tốc bất đạt nhưng nó không có mang nghĩa như nhau.
    1. Xúi giục: vừa xúi vừa giục, nghĩa là chỉ vẽ lôi kéo theo nghĩa không tích cực, mang tính thúc đẩy có hơi hướng tốc độ trong này, nghĩa là kêu gọi người ta làm gì đó nhanh lên chứ không người ta suy nghĩ lại.
    2. Dục tốc bất đạt: theo chị hiểu là Muốn thành công thì không nên vội vã; Dục ở đây là mong muốn, không phải giục giã. Từ mang tính thúc đẩy có tính chất tốc độ là từ tốc.
     
  16. Du Ca

    Du Ca Gà BT

    Bài viết:
    4.815
    Được thích:
    6.634
    Đã thích:
    8.963
    GSP:
    Ap
    À, em hiểu ý chị rồi. Chữ Dục ở đây không phải chỉ tốc độ, mà là có nghĩa mong muốn, dục vọng đúng không chị?
     
  17. Catcat

    Catcat Why so serious? Nhóm Chuyển ngữ

    Bài viết:
    684
    Được thích:
    1.494
    Đã thích:
    893
    GSP:
    Ap
    Đúng rồi em, Dục ở đây mang nghĩa mong muốn, không phải thúc giục :).
     
    Du Ca thích bài này.
  18. timbuondoncoi

    timbuondoncoi Gà BT Nhóm Chuyển ngữ Nhóm Tác giả ☆☆☆

    Bài viết:
    2.125
    Được thích:
    6.577
    Đã thích:
    3.213
    GSP:
    Ap
    Lão Tam đã trả lời theo kinh nghiệm, giờ thì Tim trả lời theo "nói có sách, mách có chứng" vậy. Từ trưa giờ bị mất điện các bác ạ. :((

    Theo từ điển online Soha.
    Dục tốc bất đạt: nôn nóng, muốn nhanh thì thường hỏng việc, không đạt được kết quả.

    Nguồn gốc:

    Đức Khổng Tử có nói rằng: Vô dục tốc, vô kiến tiểu lợi: “Dục tốc tắc bất đạt, kiến tiểu lợi tắc đại sự bất thành.” Nghĩa là: Chớ muốn mau, chớ thấy lợi nhỏ: Muốn mau thì không đạt, thấy lợi nhỏ thì việc lớn không thành.

    Dục: Muốn, tham muốn. Tốc: mau. Bất: không. Đạt: thành.

    Dục tốc bất đạt là muốn làm gấp thì không thành công.

    無慾速;無見小利。慾速則不躂 ;見小利則大事不成。
     
    Lê La, Du CaCatcat thích bài này.
  19. Cục Tẩy

    Cục Tẩy -Tẩy- Nhóm Tác giả

    Bài viết:
    2.316
    Được thích:
    3.188
    Đã thích:
    4.458
    GSP:
    Ap
    Các cao nhân cho em hỏi:
    - Đầm suông hay đầm suôn?
    Suông (động từ): nói suông.
    Suôn (tính từ): suôn mượt, thẳng đuột.
    Em nghĩ là đầm suôn (một kiểu váy đầm may thẳng không chiết eo), mà thấy trên các cửa hàng thời trang toàn là đầm suông.
     
    Lê La, Du CaCatcat thích bài này.
  20. Catcat

    Catcat Why so serious? Nhóm Chuyển ngữ

    Bài viết:
    684
    Được thích:
    1.494
    Đã thích:
    893
    GSP:
    Ap
    Chị theo ý em, suôn mượt và đầm suôn :D.
     
    Lê La, Du CaCục Tẩy thích bài này.

Chia sẻ trang này