Gác Sách yêu tiếng Việt

Thảo luận trong 'Đồng hành cùng Gác Sách' bắt đầu bởi Chim Cụt, 2/1/14.

  1. Ktmb

    Ktmb Gà ngơ Nhóm Tác giả

    Bài viết:
    2.772
    Được thích:
    5.501
    Đã thích:
    6.348
    GSP:
    Ap
    Cái từ này mới quá em chưa nghe bao giờ luôn.
     
    Du Ca thích bài này.
  2. Catcat

    Catcat Why so serious? Nhóm Chuyển ngữ

    Bài viết:
    684
    Được thích:
    1.494
    Đã thích:
    893
    GSP:
    Ap
    Đúng rồi, chị cũng nghĩ từ này mang nghĩa như thế, kiểu nhìn qua thấy loáng thoáng giống như... :)
     
    Ivy_NguyenDu Ca thích bài này.
  3. Du Ca

    Du Ca Gà BT

    Bài viết:
    4.815
    Được thích:
    6.634
    Đã thích:
    8.963
    GSP:
    Ap
    Dạo này mình bỏ bê Gác Sách yêu tiếng Việt:">. Bụi phủ đầy nhà, mạng nhện giăng khắp phòng, đi vô cái là hắt xì liên tục#:-s. Hu hu, tại cái tội mê trai đẹp, thích gái xinh, nên giờ mình mới lang bạt trở về nhà.

    Hôm nay cuối tuần, mình có một từ đang phân vân, nhờ bà con chỉ giáo giúp với ạ:
    • Xây xát hay Sây Sát hay Xây sát
    Ngữ cảnh:
    Theo như cô biết, ca sĩ Quang Lê bị xây xát và bất tỉnh khi tai nạn xảy ra, rất may anh không bị chấn thương nặng.
     
    Chỉnh sửa cuối: 29/9/14
  4. Lê La

    Lê La Gà BT Nhóm Tác giả ☆☆☆

    Bài viết:
    2.548
    Được thích:
    2.787
    Đã thích:
    5.460
    GSP:
    Ap
    Theo từ điển của em thì là "sây sát" chị Du Ca ạ. :D
    sây sát t bị sầy, xước nhiều chỗ * mình mẩy sây sát * mặt bàn có nhiều vết sây sát.
     
    conruoinhoDu Ca thích bài này.
  5. Du Ca

    Du Ca Gà BT

    Bài viết:
    4.815
    Được thích:
    6.634
    Đã thích:
    8.963
    GSP:
    Ap
    Ừm, chị cũng nghĩ thế, để tra thêm có cái nào giải thích rõ hơn không, bê vô cho bà con tham khảo luôn.:D
     
    Ivy_NguyenLê La thích bài này.
  6. miyu

    miyu Gà cận

    Bài viết:
    319
    Được thích:
    400
    Đã thích:
    471
    GSP:
    Ap
    Ai đó giải thích cho em từ giànhdành đi.
    Hai từ đó sử trong trường hợp như thế nào mới đúng?
     
    conruoinho, Du CaLê La thích bài này.
  7. Du Ca

    Du Ca Gà BT

    Bài viết:
    4.815
    Được thích:
    6.634
    Đã thích:
    8.963
    GSP:
    Ap
    • Dành hay Giành
    Ngữ cảnh:
    Quân và dân ta đã chiến đấu anh dũng để giành lấy độc lập và thống nhất Tổ quốc như lời mong ước của Bác.
    • Giành:
    Động từ:
    Cố dùng sức lực để đạt được, lấy được về cho mình, để không bị chiếm mất.
    Ví dụ: giành giật thức ăn/ đấu tranh giành độc lập/ giành được giải nhất/ giành quyền đi trước/...

    Đồng nghĩa với từ: Đoạt/ tranh
    • Dành:
    Động từ:
    + Giữ lại để sau này dùng
    Ví dụ: dành tiền mua xe/ để dành thức ăn lại chiều ăn tiếp/...

    + Để riêng cho ai hoặc việc gì
    Ví dụ: dành tặng cho em/ để dành cho con/...

    => Như vậy, từ Giành có nghĩa tương tự như đoạt lấy từ người khác, còn Dành thì có nghĩa tương tự như tiết kiệm/để lại dùng cho việc gì/cho ai.

    Bạn đã có thể phân biệt được chưa miyu?:D
     
    Ivy_Nguyen, Giản Đơn, Ktmb2 người khác thích bài này.
  8. conruoinho

    conruoinho Gà ăn mày Gà về hưu Nhóm Chuyển ngữ

    Bài viết:
    1.961
    Được thích:
    4.716
    Đã thích:
    5.614
    GSP:
    Ap
    Ủa từ nào giờ em toàn xài xây xát không à. Xát của cọ xát hay sát của cọ sát nhỉ? :-/
    (Em gú gồ từ cọ xát/sát nó toàn ra cọ xát/sát cái gì gì không à. :-ss:-ss:-ss)
     
    Giản Đơn, Lê La, Ktmb1 người khác thích bài này.
  9. Du Ca

    Du Ca Gà BT

    Bài viết:
    4.815
    Được thích:
    6.634
    Đã thích:
    8.963
    GSP:
    Ap
    Để chị tra thêm từ điển rồi trả lời em nhé.:D
     
    conruoinho thích bài này.
  10. Ktmb

    Ktmb Gà ngơ Nhóm Tác giả

    Bài viết:
    2.772
    Được thích:
    5.501
    Đã thích:
    6.348
    GSP:
    Ap
    Em cũng thế. Vậy là mình sai tập thể a? :3
     
    Du Caconruoinho thích bài này.
  11. Chim Cụt

    Chim Cụt đang cố gắng dài ra Gà về hưu

    Bài viết:
    14.365
    Được thích:
    19.016
    Đã thích:
    18.843
    GSP:
    Ap
    Từ điển tiếng Việt, NXB Mũi Cà Mau, 1997, Phan Canh biên soạn:

    Xây xát: [Không có]

    Sây sát tt. Chợt, trầy: Sây sát mình mẩy.

    Chợt trt. Vụt chốc, thình lình: Bóng đà chợt đã báo nửa xuân (Nh. đ. Mai). || Chợt nghe; bỗng nghe thấy. Chợt nhớ; mới nhớ ra.

    2. tt. Trầy, sầy, xây xát: Bị chợt da.

    Trầy tt. Xây xát, chợt: Da bị trầy.

    Xây xát (CÓ LẼ ĐÚNG) # Sây sát (CÓ LẼ ĐÚNG)

    Tối kiến của em là dùng từ xây xát cho thống nhất và đỡ loạn. :v
     
    Ivy_Nguyen, Lê La, Catcat4 người khác thích bài này.
  12. Catcat

    Catcat Why so serious? Nhóm Chuyển ngữ

    Bài viết:
    684
    Được thích:
    1.494
    Đã thích:
    893
    GSP:
    Ap
    Chưa kịp đọc xuống lo vội bắt giò em Ca há há. "Lang bạt" như trong lang bạt kỳ hồ nha Ca, không phải "lang bạc" :D.
     
    Ivy_Nguyen, Du CaChim Cụt thích bài này.
  13. Catcat

    Catcat Why so serious? Nhóm Chuyển ngữ

    Bài viết:
    684
    Được thích:
    1.494
    Đã thích:
    893
    GSP:
    Ap
    Chị cũng nghiêng về phương án Xây xát là đúng.
     
    Du CaChim Cụt thích bài này.
  14. Catcat

    Catcat Why so serious? Nhóm Chuyển ngữ

    Bài viết:
    684
    Được thích:
    1.494
    Đã thích:
    893
    GSP:
    Ap
    Riêng cọ xát/sát thì chị nghiêng về cọ xát luôn.
     
    conruoinhoDu Ca thích bài này.
  15. Du Ca

    Du Ca Gà BT

    Bài viết:
    4.815
    Được thích:
    6.634
    Đã thích:
    8.963
    GSP:
    Ap
    Ôi, lại bị nữa:-o. Dạo này mình bị bắt bài luôn ta?:))
     
    Catcat thích bài này.
  16. Du Ca

    Du Ca Gà BT

    Bài viết:
    4.815
    Được thích:
    6.634
    Đã thích:
    8.963
    GSP:
    Ap
    Dạ, vậy mình thống nhất từ "xây xát" luôn nhé.:D
     
    Catcat, conruoinho, Ktmb2 người khác thích bài này.
  17. maytrang0196

    maytrang0196 Gà con

    Bài viết:
    2
    Được thích:
    2
    Đã thích:
    0
    GSP:
    Ap
    Cầu giúp đỡ (xin giải đáp giùm nghĩa luôn ạ)
    Nhất trí và nhất chí, cái nào đúng?
    Sáng lạn -> Xán lạn?
    Quí -> Quý? (Ví dụ như Lê Quý Đôn -> Lê Quí Đôn, yêu quí -> yêu quý)
     
    Chim CụtDu Ca thích bài này.
  18. Du Ca

    Du Ca Gà BT

    Bài viết:
    4.815
    Được thích:
    6.634
    Đã thích:
    8.963
    GSP:
    Ap
    Hẹn bạn ngày mai mình trả lời bạn đầy đủ nhé.
    Ờ, nhưng lần sau bạn chú ý mỗi cặp từ cho thêm ngữ cảnh, để các bạn khác dễ hình dung hơn nhé.
     
    Chim Cụt thích bài này.
  19. Du Ca

    Du Ca Gà BT

    Bài viết:
    4.815
    Được thích:
    6.634
    Đã thích:
    8.963
    GSP:
    Ap
    • Nhất trí hay Nhất chí:
    Ngữ cảnh:
    Theo thỏa thuận 9 điểm này, ông Kuchma cho biết cả hai bên nhất trí ngừng sử dụng mọi loại vũ khí và rút trọng pháo để lập một vùng phi quân sự. Hai bên cũng nhất trí ngừng sử dụng vũ khí hạng nặng tại các khu vực đông dân cư.

    Theo Từ điển Tiếng Việt (NXB Đà Nẵng - xuất bản năm 2003):
    + Nhất trí: tính từ (hoặc động từ): Thống nhất, không mâu thuẫn nhau.
    VD: Hội nghị thống nhất thông qua nghị quyết/ Tôi nhất trí với anh.

    + Nhất chí: (không có) - Mình nghĩ là đây là do đọc chệch chữ "tr" thành "ch".

    => Nhất trí: CÓ LẼ ĐÚNG & Nhất chí: CÓ LẼ SAI
    ------
    • Sáng lạn # Xán lạn
    Ngữ cảnh:
    Tôi tin rằng Việt Nam sẽ có một tương lai xán lạn nhờ những chính sách ngày càng cởi mở khiến môi trường kinh doanh trở nên hấp dẫn hơn.

    Theo Từ điển Tiếng Việt (NXB Đà Nẵng - xuất bản năm 2003):
    + Xán lạn:
    Tính từ: rực rỡ, huy hoàng.
    VD: Tương lai xán lạn.

    + Sáng lạn: (không có)

    * Giải thích thêm:
    Từ xán lạn đây là từ Hán Việt. Nhiều bạn thắc mắc tại sao không dùng từ sáng trong tiếng Việt có sẵn của chúng ta mà phải vay mượn từ xán trong tiếng Hán Việt. Mình có đi tìm hiểu thêm thì có trang Bách khoa tri thức có nêu dẫn chứng và giải thích cụ thể cho thắc mắc trên. Mình xin trích lại bài này vào đây để các bạn cùng nghiên cứu nhé.

    Xán lạn là một từ Hán Việt ghi bằng hai chữ Hán 灿烂. Chữ trước thường được đọc là xán (kể cả trong các từ điển Hán-Việt như của Đào Duy Anh, Thiều Chửu, Nguyễn Quốc Hùng, v.v.) nhưng âm Hán Việt chính thống hiện đại của nó lại là thán vì thiết âm của nó là “thứ án thiết” với phụ âm đầu là th. Còn thiết âm của chữ sau là “lặc ngạn thiết”, vì vậy nên nó mới được đọc là lạn. Âm cuối của cả hai, như đã thấy, đều là n chứ không phải ng, vì vậy nên Nguyễn Quốc Hùng mới nhận xét trong Hán Việt tân từ điển rằng “ta thường nói sáng lạng là lầm”. Xán có nghĩa là sáng, đẹp, chói, tinh khiết. Nó có một song lập thể (doublet) là xắn – mà nhiều người vẫn thích xem là một yếu tố láy hoặc yếu tố vô nghĩa - vẫn còn tồn tại trong từ ghép đẳng lập xinh xắn. Còn lạn cũng có nghĩa là sáng, bóng, láng, lấp lánh. Và cũng có một song lập thể là lặn còn thấy được ở các từ ghép đẳng lập lành lặn liền lặn (từ cái nghĩa “láng, bóng” của lạn, ở đây lặn có nghĩa rộng là không thô, không nháp, không nhám). Vậy trong từ vựng của tiếng Việt thì xán lạn là một từ Hán Việt có nghĩa là sáng sủa, rực rỡ, đúng như bạn đã nêu.
    Còn sáng cũng là một từ Việt gốc Hán, bắt nguồn ở một từ ghi bằng chữ 爽 âm Hán Việt là sảng, cũng có nghĩa là sáng (Đây cũng là chữ sảng trong mê sảng vì nó còn có nghĩa là nhầm lẫn nữa). Sáng cũng đi chung với láng, bắt nguồn ở một từ ghi bằng chữ 朗, âm Hán Việt là lãng có nghĩa là sáng, rõ, trong, để làm thành từ ghép đẳng lập sáng láng, vẫn thông dụng trong phương ngữ Nam Bộ và đã được ghi nhận trong Việt Nam tự điển của Lê Văn Đức và Lê Ngọc Trụ cũng như trong Từ điển từ láy tiếng Việt của Viện Ngôn ngữ học do Hoàng Văn Hành chủ biên (Hà Nội, 1994).
    Nguồn: Bách khoa tri thức.

    => Xán lạn: CÓ LẼ ĐÚNG & Sáng lạn: CÓ LẼ SAI
    -------
    VD: Lê Quý Đôn hay Lê Quí Đôn, yêu quí hay yêu quý

    Theo cách viết chuẩn chính tả tiếng Việt thì ta có một vài nguyên tắc viết i y. Tuy nhiên, việc đưa tất cả ra đây sợ các bạn sẽ bị rối.
    Nên mình chỉ trích một phần có liên quan đến bài bạn maytrang0196 thắc mắc thôi.

    Nếu không có sự thay đổi về âm và nghĩa, trừ trường hợp "Y" đứng sau "QU", hầu hết các từ có âm "I" ở cuối đều được viết thống nhất bằng "I". Thí dụ: Hi sinh, kỉ niệm, lí luận, thẩm mĩ,... - Nếu "I" hoặc "Y" đứng một mình, đứng đầu từ hoặc ở giữa từ, ta viết theo thói quen cũ. Thí dụ: Ý nghĩa, y tế, yêu thương, Nguyễn Khuyến,...

    => Quý: CÓ LẼ ĐÚNG & Quí: CÓ LẼ SAI
    Nguồn: WIKI
     
    Chỉnh sửa cuối: 26/9/14
  20. Du Ca

    Du Ca Gà BT

    Bài viết:
    4.815
    Được thích:
    6.634
    Đã thích:
    8.963
    GSP:
    Ap
    Hôm nay mình sắp xếp lại danh sách từ tham khảo, thì phát hiện có những từ không thấy các bạn thảo luận. Nay mình xin trích lại các từ mà Chim đã đưa ra nhưng chưa có câu trả lời để chúng ta cùng thảo luận tiếp nhé mọi người.

    Tạm thời 2 cặp từ này trước. Xong rồi mình đưa ra thêm nhé.:D
     
    Chỉnh sửa cuối: 29/9/14

Chia sẻ trang này