Việt sử giai thoại (Tập 6)


LỜI TỰA

Tính đến
cuối năm 1993, bộ VIỆT SỬ GIAI THOẠI đã in và phát hành rộng rãi được bốn tập,
mỗi tập giới thiệu giai thoại của một triều đại riêng biệt. Theo thông lệ đó,
tập này cũng sẽ mang tên của một triều đại cụ thể, nhưng, những diễn biến phức
tạp của lịch sử hai thế kỉ XVI và XVII đã không cho phép chúng tôi liên tục đặt
tên theo cách cũ.

Năm 1527,
Mạc Đăng Dung cướp ngôi nhà Lê, triều Mạc được dựng lên kể từ đó. Nhưng, họ Mạc
chưa kịp ổn định chính sự thì vào năm 1533, một cựu thần của nhà Lê là Nguyễn
Kim đã vào Thanh Hóa, tôn lập một người thuộc dòng dõi của nhà Lê là Lê Ninh
lên ngôi vua. Cuộc hỗn chiến Nam - Bắc triều cũng bắt đầu kể lừ
đó. Nam triều là triều Lê nhưng thực quyền lại nằm trong tay Nguyễn Kim.
Nguyễn Kim mất (năm 1545), quyền bính của Nam triều lại thuộc về con rể của
Nguyễn Kim là Trịnh Kiểm và sau đó là con cháu của họ Trịnh. Bắc triều là triều
Mạc, mở đầu là Mạc Đăng Dung. Cuộc hỗn chiến Nam - Bắc triều bùng lên dữ
dội gần suốt cả thế kỉ XVI. Năm 1592, với trận đại bại của Mạc Mậu Hợp, vi trí
của Bắc triều trên vũ đài chính trị của đất nước kể như không còn gì đáng kể
nữa. Tuy nhiên, dư đảng của họ Mạc vẫn liếp lục hoạt động cho mãi đến gần cuối
thế kỉ XVII mới thôi. Trong phạm vi của thế kỉ XVI, cuộc hỗn chiến Nam - Bắc
triều (cũng có người gọi là chiến tranh Lê - Mạc) là sự kiện chính trị nổi bật
nhất. Nhưng, rất tiếc là số lượng giai thoại thế kỉ XVI không đủ cho một tập
sách, cho nên, chúng tôi không thể đặt tên cho tập này là giai thoại thời Lê - Mạc
như dự kiến ban đầu.

Trong khi
cục diện Nam - Bắc triều đang ở thời kì giằng co thì một cục diện khác, nguy
hiểm hơn, đã xuất hiện, và xuất hiện ngay trong lòng Nam triều. Như trên đã
nói, năm 1545, Nguyễn Kim mất. Theo lẽ, quyền bính của Nam triều sẽ nằm trong
tay con cháu của Nguyễn Kim, nhưng con rể của Nguyễn Kim là Trịnh Kiểm đã cướp
mất. Con thứ của Nguyễn Kim là Nguyễn Hoàng, một vị tướng giàu mưu lược, bản
lĩnh và ý chí cao, đã khôn khéo tách dần khỏi Nam triều để rồi tạo cơ hội cho con
cháu chống lại Nam triều. Năm 1558, Nguyễn Hoàng vào trấn thủ Thuận Hóa. Năm
1570, Nguyễn Hoàng kiêm luôn cả trấn thủ xứ Quảng Nam. Năm 1611, Nguyễn
Hoàng mở rộng lãnh thổ đến tận Phú Yên ngày nay. Một cõi giang sơn rộng lớn của
họ Nguyễn đã được tạo dựng. Từ đời con của Nguyễn Hoàng là Nguyễn Phúc Nguyên,
cuộc hỗn chiến Đàng Ngoài và Đàng Trong bắt đầu. Đàng Ngoài là Nam triều, là
chính quyền vua Lê - chúa Trịnh. Đàng Trong là chính quyền của họ Nguyễn. Đã có
tất cả bảy trận ác chiến xảy ra (vào các năm 1627, 1633, 1643,1648, 1655 - 1660,
1661 - 1662 và 16 72). Cuộc hỗn chiến Đàng Ngoài - Đàng Trong (cũng gọi là
Trịnh - Nguyễn phân tranh) đã gieo không biết bao nhiêu là đau thương và tang
tóc cho nhân dân cả nước ta. Sau khi không thể tiêu diệt được nhau, hai bên đã
lấy sông Gianh (ở Quảng Bình ngày nay) làm giới tuyến chia cắt. Đây là sự kiện
chính trị nổi bật nhất của thế kỉ XVII, nhưng cũng rất tiếc là số lượng giai
thoại của thế kỉ này không đủ để giới thiệu thành một tập sách riêng. Chúng tôi
không thể có hẳn một tập giai thoại thời Trịnh – Nguyễn phân tranh như dự kiến.

Chọn tên
gọi chung cho cả một tập gồm 65 giai thoại của hai thời kì với hai nội dung
chính của lịch sử khác biệt nhau, quả là một công việc không dễ dàng. Trong
điều kiện như vậy, chúng tôi đành gọi đây là
65 giai thoại thế kỉ XVI và
XVII.

Trong hai
thể kỉ XVI và XVII, nhiều thế lực và nhân vật khá đặc biệt đã nổi lên. Vị trí
của những thế lực và nhân vật này không phải lúc nào cũng đồng nhất. Với ý định
cụ thể là giới thiệu những giai thoại có nguồn gốc trực liếp từ chính sử, chúng
tôi không hề làm nhiệm vụ đánh giá tổng quát về bất cứ ai. Lời bàn của chúng
lôi chỉ có ý nghĩa đối với từng hành vi cụ thể được đề cập đến trong từng giai
thoại mà thôi.

Chẳng bao
lâu sau khi bốn tập đầu của bộ VIỆT SỬ GIAI THOẠI được phát hành rộng rãi,
chúng tôi đã hân hạnh nhận được nhiều lời động viên chân tình của bạn đọc gần
xa và của các nhà phê bình. Nhân dịp này, chúng tôi xin bày tỏ lòng biết ơn
chân thành của mình. Cũng nhân dịp này, xin một lần nữa, cám ơn Nhà xuất bản
Giáo dục đã hết lòng giúp đỡ, tạo mọi điều kiện thuận lợi để các tập của bộ
VIỆT SỬ GIAI THOẠI lần lượt đến được với bạn đọc đúng như kế hoạch đã định.

Cuối cùng,
xin bạn đọc, đặc biệt là các bậc cao minh, ghi nhận sự thành tâm của tác giả và
vui lòng chỉ cho những chỗ bất cập của sách này.

Thành phố Hồ Chí Minh

26.11.1993 – 17.1.1994

NGUYỄN KHẮC THUẦN

VIỆT SỬ GIAI THOẠI - tập 6

(65 GIAI THOẠI THẾ KỈ XVI - XVII)

Tái bản lần thứ mười

Khổ 13 x 19. Số trang: 171

Thông tin ebook:

Thực hiện ebook: hoi_ls

Nguồn: http://tve - 4u.org/

Thực hiện
bởi

nhóm Biên
tập viên Gác Sách:

Sienna
– Pô Pô – H.y

(Tìm - Chỉnh
sửa - Đăng)