Minh Cung Truyện - Chương 01: Nhất kiến - Phù dung bất cập mỹ nhân trang

ĐOẠN 1 – HỒNG HẠNH ĐÔNG LÂU

 

MINH CUNG TRUYỆN - CHƯƠNG 1:

NHẤT KIẾN- PHÙ DUNG BẤT CẬP MỸ NHÂN TRANG

(Lần đầu gặp – Phù dung chẳng sánh bằng mỹ nhân)

*Câu thơ đề thuộc bài “Tây cung thu oán” của Vương Xương Linh

------------

Lần đầu thiếp đã gặp chàng, chàng ngồi dưới cây hồng hạnh trong Yến hoa viên…

Hoa cúc, hoa thược dược nở khắp hoa viên trong cung, tỏa hương thơm ngan ngát, hương thơm đặc trưng của mùa thu. Nắng thu như màn tơ mỏng buông xuống trần, có phần nhẹ nhàng lại có phần huyền ảo.

Tử Cấm Thành. Mùa thu năm Chính Đức thứ mười lăm (tức năm 1520).

Lễ đại thọ năm mươi tuổi của Từ Thọ Thái hậu. Chính Đức Hoàng đế mở yến tiệc rất lớn, mời các các lão vương gia, công chúa [1] đến. Đặc biệt gia quyến Trương thị - dòng họ của Thái hậu - cũng có rất nhiều người có mặt. Trương gia có Trương Quốc công - Trương Diên Linh - đệ đệ của Thái hậu, cùng con gái Trương Trích Nguyệt đến. Trương gia có Trương Thái hậu như thể diều có gió, cả một dòng họ phú quý. Trương Diên Linh từ khi còn trẻ đã đảm nhiệm vị trí Quốc công, ca ca Thái hậu là Trương Hạc Linh cũng là Thượng thư của Đại Minh hoàng triều. Trưởng nữ của Trương Diên Linh là Trương Trích Hoa cũng được đưa vào cung từ khi còn nhỏ để Thái hậu đích thân nuôi dưỡng.

Năm nay, đại Minh chưa hết tang của Hiếu Trinh Thuần Thái hoàng Thái hậu, song Chính Đức bỏ ngoài tai những lời thị phi của đại thần, vẫn tổ chức yến thọ cho mẫu thân mình cực kỳ long trọng.

Cảnh Dương đài, ngày hai mươi tháng tám.

Cảnh Dương đài nằm trong Từ Ninh cung của Từ Thọ Thái hậu, là tòa đài đẹp bậc nhất về kiến trúc trong Tử Cấm Thành; lại nằm gần Ngự hoa viên cho nên được chọn làm nơi tổ chức đại yến.

Khách mời rất đông, nghe nói còn có sứ giả các nước láng giềng qua chúc mừng Thái hậu; cho nên Cảnh Dương đài phải bố trí đến gần trăm chiếc bàn cỡ dài. Thái hậu ngồi trên phượng tọa, bên hai bên tả hữu là Hoàng đế và Hoàng hậu.

Phía dưới, hạ nhân sớm đã kê bàn thành hai dãy dài, mỗi dãy có bảy hàng, mỗi hàng bảy chiếc bàn. Cung nhân trong Từ Ninh cung liên tục đi qua lại rót rượu, mang những loại thức ăn cực phẩm dâng lên Thái hậu và khách dự tiệc. Cảnh Dương đài tràn ngập tiếng cười nói huyên náo, nhộn nhịp.

Hoàng hậu Hạ Diên rời khỏi chỗ, khéo léo mang chén rượu đến trước Trương Thái hậu, cung kính mời bà: “Hôm nay mừng thọ mẫu hậu, nhi thần chúc mẫu hậu vạn thọ vô cương.”

Trương Thái hậu mỉm cười ôn nhu, tỏ ý hài lòng, khen ngợi: “Hoàng hậu thật là có lòng. “

Cháu gái của Thái hậu - Trương Trích Hoa, người được Thái hậu nuôi dưỡng dạy dỗ từ nhỏ, được cho ngồi ngay bên cạnh Hoàng hậu Hạ thị, cũng đứng dậy cung kính: “Hoa Nhi cũng chúc Hoàng bá mẫu phúc như Đông Hải, thọ tỷ Nam sơn, chúc bá mẫu vô cực trường lạc.”

Ai nấy trầm trồ ngợi khen Trích Hoa không chỉ xinh đẹp, ăn nói khéo léo, lại ngợi khen Thái hậu dạy được một nữ tử ngoan ngoãn. Thái hậu vừa ý, cười: “Quả đúng là Hoa Nhi của ai gia. Ai gia không có nhi nữ, con chính là niềm tự hào của ai gia, của Trương gia. Lại đây, ngồi cạnh ai gia.”

Trương Trích Hoa dịu dàng đứng dậy, bước tới chỗ Thái hậu. Trương Trích Hoa năm đó lên mười lăm tuổi, dung nhan dù lớn sẽ còn thay đổi nhưng có lộ rõ dáng dấp của một mỹ nữ khuynh thành.

Chính Đức đế cũng nở nụ cười, khen Trương Trích Hoa: “Đúng là Hoa Nhi luôn làm mẫu hậu vừa ý nhất.”

Hoàng thượng dứt lời, mấy phi tần, mấy vị phu nhân, vương gia bắt đầu chêm xen những lời nịnh nọt. Có kẻ mạnh miệng còn nói, Trương Trích Hoa ngũ quan tốt đẹp, sau này có khi trở thành Hoàng hậu.

Nghe mấy lời này, Trương Trích Nguyệt chỉ thấy buồn lòng, lại tủi thân. Tỷ tỷ là đích nữ, cho nên cái gì cũng có thể hơn Trích Nguyệt. Tỷ tỷ dung nhan xinh đẹp, lại có tài, còn được bá mẫu nàng nuôi dưỡng. Còn nàng chỉ có thể ngày ngày ở trong Trương phủ, rất ít khi có cơ hội vào trong cung. Mẫu thân nàng không phải đích thê, lại mất sớm. Từ khi tỷ tỷ nàng đi cũng chỉ còn mình nàng là tiểu thư trong Trương phủ. Trích Nguyệt cũng có tài, tiếc là không ai biết đến, chỉ vì nàng không phải trưởng nữ Trương gia, cho nên luôn bị coi nhẹ. Nhưng nàng cũng không cam lòng; khi bá mẫu biết đến tài hoa của nàng, nàng nhất định sẽ được quý trọng hơn tỷ tỷ.

Trương Trích Nguyệt nhẹ nhàng nói nhỏ với cha: “Phụ thân, Trích Nguyệt cũng hơi đau đầu. Con ra Yến viên tản bộ một lát.”

Phụ thân gật đầu qua loa rồi tiếp tục nói chuyện, cười đắc ý với mọi người xung quanh, nghe những lời nịnh từ bọn họ mà không để ý tới nàng nữa. Trong mắt phụ thân, chưa bao giờ có mẫu thân nàng, đương nhiên cũng chưa bao giờ có nàng. Người chỉ coi tỷ tỷ là con gái người. Nàng cũng không mấy để ý, liền rời khỏi bữa tiệc, đi tới Yến viên.

Mùa thu, hoa thược dược trong Yến viên nở rộ. Hoa thược dược là hoa mà Trích Nguyệt thích nhất. Thế nhưng đích mẫu [2] của nàng không thích hoa thược dược, vì thế, trong phủ đệ Trương gia không trồng loài hoa này. Gió thu thoảng qua đưa hương hoa thược dược ngan ngát khiến nàng cảm thấy dễ chịu hơn hẳn khi ở trong yến thọ của bá mẫu. Ở đây dù có vọng đến vài âm thanh từ Cảnh Dương đài nhưng hầu như rất ít. Trong không gian yên tĩnh ấy, nàng có nghe tiếng khóc nức nở cách đây không xa. Trích Nguyệt hiếu kỳ mà bước đi theo tiếng khóc tỉ tê ấy.

Dưới gốc hoa hồng hạnh trong Yến hoa viên, một nam tử tuổi tác cũng không hơn Trích Nguyệt là bao nhiêu ngồi ở đó, mặc thường y màu tím, ngồi dựa vào gốc cây mà khóc.

Có lẽ nam tử này cũng đến yến thọ mà lại về giữa chừng. Bất giác Trích Nguyệt động lòng thương cảm trước một người nàng chưa gặp, chẳng biết. Chỉ vì nàng cảm thấy giữa nàng và người kia cơ hồ có gì thân thuộc. Hai người chẳng phải giống nhau, đều phải rời tiệc giữa chừng sao? Tần ngần nhìn nam tử kia một lát, Trích Nguyệt mới lấy được can đảm để gọi hắn: “Ca ca, sao huynh lại khóc.”

Chu Hậu Thông là một người kiêu ngạo. Từ nhỏ cha dạy hắn phải sống hiên ngang, thẳng trực. Hắn rất ít khi khóc, huống hồ là khóc trước mặt một nữ tử. Cô bé ấy có gương mặt dễ thương, nhưng hắn cũng không hiểu tại sao nàng lại chau mày. Có lẽ nàng cũng như hắn, cũng đang có điều khổ tâm. Nàng mặc y phục dự yến, đầu cài một bông hoa thược dược màu hồng rất duyên dáng. Hắn ít nói chuyện với người lạ nhưng trước sự quan tâm này, nhiều năm về sau, hắn cũng không hiểu vì sao mình lại kể cho nàng nghe: “Mẫu phi mới mất, ta rất buồn.”

Mẫu phi của hắn, Tưởng thị, qua đời chưa lâu, cho nên đến yến tiệc, hắn chỉ mặc thường y chứ không mặc trường bào. Mẫu phi mất, vậy mà hắn lại phải làm gương mặt vui vẻ đến yến thọ của Thái hậu. Cha dạy hắn sống thẳng trực, nhưng cha cũng vẫn giả bộ cười trong yến thọ đấy thôi. Còn hắn, hắn buồn thì sẽ buồn, vui sẽ tự cười. Yến thọ này không điều khiển được cảm xúc của hắn.

Trích Nguyệt nghe hắn nói xong cũng cảm thấy động lòng. Có lẽ hắn và nàng lúc này buồn vì lý do khác nhau nhưng chung quy vẫn là buồn nên mới tìm đến nơi này. Hơn nữa, mẫu thân nàng cũng mất từ lúc nàng còn rất nhỏ; phụ thân không quan tâm đến nàng. Nàng thực ra cũng vậy, cũng thiếu đi tình yêu thương. Nàng nhẹ nhàng nói với hắn: “Huynh đừng khóc, nếu mẫu phi của huynh biết huynh khóc, bà ấy sẽ rất buồn.”

Lúc ấy, trong lòng hắn dường như có chế nhạo nàng. Nàng là người không quen, chỉ buông một câu an ủi, sao có thể khiến hắn thôi khóc chứ? Hắn không ngưng, nói: “Không, mẫu phi sẽ không đau lòng. Nếu người đau lòng, sao người lại để ta buồn vì người chứ?”

Hồi hắn còn nhỏ, mẫu phi nói sẽ ở cùng hắn cả đời. Hắn còn chưa qua một đời, mẫu phi đã bỏ hắn mà đi rồi. Trong lòng hắn bất giác thấy chua xót.

Trích Nguyệt biết rằng mình không thể khiến hắn hết khóc được, chỉ chua xót nói một câu rất nhẹ: “Mẫu phi huynh không đau lòng, muội đau lòng.”

Nàng coi hắn như người thân, vì vậy hắn buồn, nàng cũng đau lòng.

Khi Chu Hậu Thông nghe câu nói này của Trích Nguyệt, hắn hơi thấy ngạc nhiên. Nữ tử trước mặt như thể đã quen hắn từ rất lâu rồi ấy, nhưng thực ra mới là gặp lần đầu. Nghe câu này của nàng, hắn tự dưng cũng hết khóc, còn lấy tay áo lau nước mắt.

Trích Nguyệt nhìn hắn lau nước mắt, cảm thấy rất buồn cười. Nàng lấy tay áo ra chiếc khăn tay màu trắng ngà đưa cho hắn lau. Hắn nhận ý tốt của nàng, cầm khăn, lau nước mắt. Nàng chú ý từng động tác của hắn, gương mặt của hắn đến nhập thần. Chu Hậu Thông lau nước mắt; đột nhiên thấy mặt mình hơi rát như có thứ gì thêu nổi trên chiếc khăn cọ qua, Chu Hậu Thông mới chú ý tới hình thêu phức tạp trên chiếc khăn. Góc chiếc khăn thêu bông hoa thược dược hồng, bên cạnh còn thêu thêm chữ “Nguyệt”. Dường như cô gái này rất thích hoa thược dược, đầu cài hoa, hoa thêu lên khăn tay. Không hỏi, nhưng hắn cũng biết.

Nhìn chiếc khăn, hắn bất giác mỉm cười; không xin mà đã cất nó vào trong tay áo hắn.

Trích Nguyệt thấy tâm tình hắn vui vẻ, cũng không đòi lại chiếc khăn. Trong lòng nàng thầm nhủ, nam tử này thật xấu tính, còn giữ khăn tay của nàng. Trên khăn tay có thêu hoa thược dược. Tặng hoa thược dược… [3]

“Nha hoàn của muội nói, muội có giọng hát rất hay, để muội hát cho huynh nghe nhé!”

Trương Trích Nguyệt mỉm cười rất xinh đẹp, cất cao giọng hát.

Yến yến vu phi, 
Si trì kỳ vũ. 
Chi tử vu quy, 
Viến tống vu dã. 
Chiêm vọng phất cập, 
Khấp thê như vũ

 

Yến yến vu phi, 
Hiệt chi hàng chi. 
Chi tử vu quy, 
Viễn vu tương chi, 
Chiêm vọng phất cập, 
Trữ lập dĩ khấp.

 

Yến yến vu phi, 
Há thướng kỳ âm. 
Chi tử vu quy, 
Viễn tống vu nam. 
Chiêm vọng phất cập, 
Thực lao ngã tâm.

 

Khi còn nhỏ, có lần Chu Hậu Thông từng nghe mẫu phi hát bài Yến Yến này. Ca từ hắn đương nhiên không thể hiểu hết nhưng hắn vẫn nghe thấy mùi vị của chia cắt, biệt ly. Hắn không ngờ, sau này hắn và nữ tử này cũng thế.

Lâu rồi, mẫu phi không hát lại cho hắn nghe bài Yến Yến, giờ nghe lại những kỷ niệm tuổi thơ đẹp đẽ bên mẫu phi lại ùa về trong tâm trí hắn: “Muội thật tốt. Ngoài phụ vương và mẫu phi ra, muội là người tốt với ta nhất.”

Trích Nguyệt cảm thấy trong lòng trở nên thoải mái hơn rất nhiều. Hóa ra trên đời vẫn có người cho rằng, nàng là người tốt nhất của người đó. Phụ thân nàng, đích mẫu nàng, bá mẫu nàng, tất thảy mọi người trừ nam tử này, chỉ biết đến tỷ tỷ nàng- Trương Trích Hoa diễm lệ vô song mà quên đi mất sự tồn tại của nàng. Đối với nàng, ngoài người mẹ quá cố ra, chắc hắn cũng là người đối với nàng tốt nhất.

“Thực ra muội cũng giống huynh. Muội cũng không còn mẫu thân nữa. Muội còn là thứ nữ. Phụ thân muội, người thân của muội đều coi thường muội, không quan tâm đến muội.” -  Trích Nguyệt nói khẽ.

Đây là lần đầu tiên nàng nói ra những điều này, mà lại là nói với một người nàng không hề quen biết.

Giữa hai người họ, quả thực có nhiều điểm tương đồng, đều cô đơn, đều có nội tâm sâu sắc. Chu Hậu Thông vỗ vào vai nàng, nhẹ nhàng an ủi: “Muội yên tâm đi, sau này, hãy coi ta như người thân của muội. Sau này, chẳng phải cứ yến thọ của Thái hậu là muội tới sao? Vậy mỗi năm, chúng ta lại gặp nhau một lần mà.”

Trích Nguyệt chợt rung động. Nàng cũng thực sự có người thân, trong lòng tự nhiên cảm thấy thật ấm áp. Thực ra, người trước mặt chẳng khác gì người thân của nàng. Tuy cũng giống như tỷ tỷ Trích Hoa, mỗi năm chỉ gặp một hai lần nhưng người này mang đến cho nàng cảm giác như được yêu thương, bảo vệ chứ không xa cách như tỷ tỷ. Nàng suýt nhìn hắn đến ngẩn ngơ, cho đến khi hắn hỏi nàng: “Muội ở cung nào vậy? Sau này ta có thể đến gặp muội.”

Nàng đột nhiên thấy buồn man mác. Thì ra hắn sống ở trong cung còn nàng thì sống trong phủ đệ. Người trước mặt nàng là một người rất tốt, trong lòng nàng thấy vậy vì chỉ có hắn cảm thấy nàng tốt, còn những người khác thì không. Nhưng rất có thể đây là lần duy nhất trong đời nàng gặp hắn. Bỗng nhiên nàng lại ghen tỵ với Hoa tỷ tỷ. Nếu nàng cũng như Hoa tỷ tỷ, cũng sống trong Từ Ninh cung với bá mẫu, có phải nàng cũng thường xuyên được gặp hắn không? Nàng tiếc nuối đáp: “Muội không sống trong cung, hôm nay là yến thọ của Thái hậu, phụ thân đưa muội đến đây.”

Trích Nguyệt tháo mảnh ngọc đeo trên người ra đưa cho Chu Hậu Thông nói: “Huynh cầm mảnh ngọc này đi. Nó vốn có một đôi, muội lúc nào cũng đeo bên người.”

Chu Hậu Thông đương nhiên hiểu rõ, nếu sau này hắn muốn tìm nàng thì chỉ cần tìm người có miếng ngọc giống như thế này thôi. Chu Hậu Thông nhìn mảnh ngọc màu trắng hình trăng khuyết, thầm nghĩ nữ tử này với mặt trăng thật là có duyên.

Trích Nguyệt cũng chẳng rõ vì sao nàng lại đưa mảnh ngọc đó cho hắn. Mẹ từng nói mảnh ngọc đó là để đính ước, trong phút chốc nàng lại nhỡ quên đi mất.

Vừa lúc ấy phụ thân nàng gọi tên nàng từ xa: “Tiểu Nguyệt, mau về thôi.”

Nàng càng thấy tiếc hơn. Yến thọ còn lâu mới kết thúc, có lẽ cha có việc bận, cho nên phải đưa nàng về trước. Nàng chỉ mỉm cười rồi cất bước. Chu Hậu Thông vội vàng hỏi nàng: “Muội tên là gì, huynh vẫn chưa được biết.”

Cha đang chờ, nàng cũng chỉ có thể trả lời qua loa: “Trích Nguyệt! Còn huynh?”

Hắn nghĩ ngợi giây lát rồi đáp lại: “Thiên Quang!” [6]

Nàng chỉ mỉm cười rồi bước đi nhanh hơn, thoáng cái nàng đã khuất đi sau bóng cây của Yến hoa viên rồi. Chu Hậu Thông vẫn nhẩm tên nàng: “Tích Nguyệt, Tích Nguyệt…”[7]

Chu Hậu Thông lúc ấy không biết rằng, chỉ sự nhầm lẫn này của hắn mà kéo dài khoảng cách giữa hắn và nàng… Tìm lại nàng rất dễ, nhưng cũng khó vì lần đó hắn không nghe rõ tên nàng. Hắn càng không biết, lần gặp gỡ tình cờ giữa hắn và nàng năm đó khiến hắn không thể nào quên được nàng.

Trương Trích Nguyệt vội vàng chạy đến chỗ cha nàng. Cha nàng khẽ quở trách: “Làm ta tìm con mãi. Mau về thôi. Ở Bắc Cương có chuyện, cha phải đến đó gấp, cho nên phải rời tiệc giữa chừng. Mau, ta đưa con về Trương phủ trước.”

Trong lòng Trương Trích Nguyệt có không nỡ rời khỏi, vì nàng nghĩ biết đâu khi người kia trở lại bữa tiệc, nàng có thể gặp được hắn. Tiếc là bây giờ nàng phải đi về rồi. Nàng quay đầu nhìn lại một lát, sau đó miễn cưỡng theo cha đi về.

 

Sau khi từ biệt Trương Trích Nguyệt ở Yến hoa viên, tâm tình của Chu Hậu Thông cũng tốt lên nhiều. Trở lại yến thọ của Trương Thái hậu, Chu Hậu Thông ngồi bên cạnh phụ vương hắn- Hưng vương điện hạ. Hắn đảo mắt nhìn quanh tìm cô gái tên “Tích Nguyệt” mà mình đã gặp lúc nãy nhưng vẫn không thấy nàng đâu. Lẽ nào nàng không dự yến tiệc này? Không, hắn tự phủ nhận ý nghĩ của mình: lúc hắn gặp nàng, nàng mặc y phục dự yến, sao có thể không đến đây được? Có thể nàng đã trở về từ lúc đó rồi. Hắn chợt thở dài tiếc nuối, mân mê mảnh ngọc tố nguyệt trong tay áo. Lần đầu tiên lại có một nữ tử nói đau lòng vì hắn. Tích Nguyệt, Tích Nguyệt! Trái tim hắn thầm gọi tên người con gái mới lần đầu gặp.

 

“Con làm sao vậy? Cứ ngẩn người thôi!” Hưng vương - phụ thân Chu Hậu Thông, ngồi bên cạnh khẽ hỏi khiến hắn bất giác giật mình, lúng túng mà chẳng kịp đáp lại. Phụ vương hắn lại thở dài nói: “Mẫu phi con mất, phụ thân cũng buồn, nhưng hôm nay đại yến, con ủ rũ như thế, Thái hậu sẽ không vui đâu!”

Chu Hậu Thông bất giác cười trong lòng. Phụ vương thường dạy hắn, hắn phải trở thành một người thẳng thắn, chính trực; nhưng chính phụ thân cũng không hề thẳng thắn, chính trực. Người rõ ràng rất đau lòng vì mẫu phi mất nhưng lại cố tỏ ra vui vẻ để Thái hậu vừa lòng. Trên đời, cũng chẳng có mấy người sống thật lòng cả.

Từ Thọ Thái hậu đoan trang ngồi trên phượng tọa, nói chuyện với Hoàng đế, Hoàng hậu, mấy vị phi tần, cung nhân.

 

“Xét trên dưới thiên triều Đại Minh, ai gia kỳ thực đã yên lòng nhiều phần, song chỉ có một việc… Nếu ai gia không hoàn thành được, e rằng ai gia có đi cũng không có mặt mũi nào nhìn Tiên đế và Thái hoàng Thái hậu cùng liệt tổ liệt tông Chu gia.” Thái hậu nói chua chát.

 

Nghe mấy từ “có đi cũng không có mặt mũi nào” của Thái hậu, ai nấy đều sợ hãi. Hoàng hậu tới trước Thái hậu, cung kính quỳ xuống, gương mặt lộ rõ ưu tư: “Mẫu hậu bách niên giai lão, thân thể vẫn còn khỏe mạnh, người nói mấy chuyện này e rằng…”

Trương Thái hậu thở dài nói với Hoàng hậu: “Ai gia là lo lắng về Thái tử Đại Minh tương lai. Tiên đế chỉ có mình ai gia là thê tử, thế nên ít con ít cháu. Hoàng đế không có huynh đệ ruột thịt nào, lại chưa có Hoàng tử. Vạn nhất Đại Minh biến cố, không có người kế vị, e lúc đó loạn trong giặc ngoài.”

 

Thái hậu từ trước đến nay luôn lo lắng chuyện này. Chính Đức Hoàng đế đăng cơ  đã mười lăm năm, từ đó đến nay lập không ít phi tần nhưng không ai sinh được con cả. Có kẻ xấu miệng bảo rằng Hoàng đế có bệnh, có kẻ lại đồn thực ra Hoàng đế lập nhiều tần phi chỉ vì Thái hậu ép buộc, thực sự chẳng sủng hạnh ai đặc biệt. Có kẻ nói kỳ thực phi tần mang thai không ít nhưng đều bị Hoàng hậu hãm hại. Đế hậu đối mặt với những lời đồn này không phải ngày một ngày hai nhưng mỗi lần Thái hậu nhắc đến chuyện này, Hoàng đế cũng chỉ hứa ba bốn câu cho xong chuyện. Bởi cả Hoàng đế và Hoàng hậu đều hiểu rõ, thực chất Thái hậu lo lắng không chỉ vì Hoàng tộc Đại Minh có nguy cơ bị diệt trừ mà Thái hậu còn lo nếu như người kế vị không phải con trai Hoàng đế, không mang dòng máu Trương thị của Thái hậu thì thế lực Trương gia trong triều nhất định sẽ bị lay động.

Trong lòng hiểu rõ, cho nên Hoàng đế cũng chỉ đáp qua: “Lời mẫu hậu, nhi thần nhất định khắc sâu trong lòng.”

----------

[1] Từ Thọ có ba người con. Trong đó hai người mất sớm, chỉ còn lại Chính Đức đế. Bình thường mình hiểu vương gia, công chúa là huynh (đệ), tỷ (muội) của đương kim Hoàng đế, nhưng với huynh đệ tỷ muội của tiên đế hoặc thái tử cũng vẫn gọi là công chúa, vương gia. Ở đây hiểu theo ý thứ 2

[2] Đích mẫu: hiểu sơ là mẹ cả; chính thất của cha. Đích nữ là con gái trưởng hoặc con gái do đích mẫu sinh ra. Thứ nữ là con gái sau.

[3] Theo Kinh thi của Khổng Tử, nam nữ tặng hoa thược dược là để đính ước.

[4] Từ Thọ Hoàng Thái hậu Trương thị: Lấy hình tượng Từ Thọ Thái hậu trong lịch sử nhà Minh. Bà được biết đến là vị Hoàng hậu duy nhất sống theo chế độ một vợ một chồng với Hoàng đế. Do Hoàng đế chỉ lập có một Hoàng hậu là bà, không lập phi tử nào khác, cho nên rất quý trọng nhà họ Trương của bà. Thụy hiệu của Từ Thọ Thái hậu là Hiếu Thành Kính Hoàng hậu, cho nên nếu có một số chỗ mình dùng Hiếu Thành Kính thì mọi người đừng ngạc nhiên nha.

[5] Chính Đức Hoàng đế: là Minh Vũ Tông trong Lịch sử nhà Minh, lấy niên hiệu Chính Đức nên gọi là Chính Đức Hoàng đế

[6] Chu Hậu Thông nghe nhầm “Trích Nguyệt” thành “Tích Nguyệt”. “Tích Nguyệt” là trăng sáng, nên Chu Hậu Thông mới nghĩ đến tên “Thiên Quang” (ánh sáng trên bầu trời)

[7] Chu Hậu Thông nghe nhầm tên của Trích Nguyệt thành Tích Nguyệt.

* Ở chương 1, có một chi tiết không đúng với lịch sử thực tế là chi tiết Chu Hậu Thông mất mẫu phi. Thực ra, trong lịch sử, Tưởng Phi- thân mẫu Chu Hậu Thông mãi đến năm 1538 mới mất nhưng trong tiểu thuyết cải thành năm 1521

Bài hát Yến Yến mà Trích Nguyệt hát, nguyên tác nằm trong Kinh Thi, dịch nghĩa như sau:

Chim én bay đi, 
Lông của nó không tề chỉnh. 
Nàng Đái Quy trở về nhà cha mẹ không trở lại nữa, 
Ta đưa tiễn nàng ra xa ở ngoài đồng nội, 
Ta trông theo thì không thấy nàng kịp nữa. 
Ta khóc thương nàng lệ đổ như mưa.

 

Chim én bay đi, 
Bay lên bay xuống, 
Nàng trở về nhà không trở lại nữa. 
Ta tiễn đưa nàng ra tận ngoài xa. 
Ta trông theo thì không thấy nàng kịp nữa. 
Ta đứng lâu ở đấy mà khóc thương nàng.

 

Chim én bay đi, 
Tiếng kêu khi bổng khi trầm. 
Nàng trở về nhà cha mẹ, không trở lại nữa. 
Ta tiễn đưa nàng về nam, 
Ta trông theo thì không thấy nàng kịp nữa. 
Thật lao khổ cho lòng ta.